Kom Erbij
In Alphen aan den Rijn was de ervaring dat het bereiken van specifieke doelgroepen allochtone en autochtone lager opgeleide ouders moeizaam verliep. Daarom ontwikkelde JSO 'Kom Erbij', een voor Alphen aan den Rijn op maat ontwikkeld samenhangend aanbod van activiteiten gericht op opvoedingsondersteuning en ontwikkelingsstimulering (O&O) met als doel het realiseren van gelijke kansen en ontplooiingsmogelijkheden voor alle kinderen in het onderwijs. Dat gebeurt door ouders te betrekken bij de opvoeding van hun kind, kennis aan te reiken over de ontwikkeling van hun kind en opvoedingsvaardigheden te bieden ter voorkoming van opvoedingsproblemen.
Kom Erbij is geen statisch aanbod; de activiteiten sluiten aan bij signalen en vragen vanuit ouders, instellingen, de gemeente en andere ontwikkelingen in de maatschappij. De activiteiten van Kom Erbij sluiten nauw aan op het Voor en Vroegschoolse Educatie beleid in Alphen aan den Rijn. De activiteiten worden uitgevoerd door maatschappelijk consulenten afkomstig uit de doelgroepen; allochtoon en autochtoon. Kom Erbij staat in de etalage van de website van FCB als goed voorbeeld van diversiteitbeleid in de praktijk.
Er wordt anno 2009 gewerkt met de volgende activiteiten:
- Opstap
Leer- en spelprogramma voor ouders met een kind in groep 1 of 2 van de basisschool (4- 6 jaar). Ouders werken dagelijks thuis met gestructureerd materiaal met hun kind. - Voorlichting
Voorlichtingsbijeenkomsten over onderwerpen rond O&O, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheidszorg, tweetaligheid of hulpverlening. - Opvoedingsondersteuning voor specifieke doelgroepen bestaande uit:
Oudercursussen: ‘Peuter in zicht’, ‘Opvoeden en zo’ en ‘Beter omgaan met pubers’;
Toegankelijk maken opvoedbureau: ouders zowel groepgewijs als individueel kennis laten maken met het opvoedbureau en eventueel toeleiden naar het opvoedbureau;
Opvoedingsondersteuning voor vaders: specifieke bijeenkomsten, cursussen of ouder – kind activiteiten voor vaders (met hun kind). -
Intermediaire functie
Brugfunctie tussen allochtone doelgroep en instellingen: ouders of instellingen kunnen een beroep doen op de Kom Erbij consulenten om te tolken of anderszins zaken te verduidelijken. - Opvoedingsondersteuning 0 – 2 jaar
I.s.m. het consultatiebureau organiseren we groepsbijeenkomsten voor groepen allochtone ouders met een kind in de leeftijd 0 -2 jaar. De bijeenkomsten vinden plaats in het Centrum voor Jeugd en Gezin. - Ouders in de Brede School
In 18 scholen en locaties van scholen in Alphen aan den Rijn organiseert Kom Erbij oudercursussen, thema-bijeenkomsten en ouder-kind activiteiten.
Doelgroep
Allochtone en autochtone ouders uit Alphen aan den Rijn met een kind in de leeftijd 0-18 jaar die ondersteuning kunnen gebruiken op het gebied van ontwikkelingsstimulering en/of opvoedingsondersteuning.
Er is extra aandacht voor moeilijk bereikbare doelgroepen, zoals diverse allochtone groepen en de groep lager opgeleide autochtone ouders.
Eerste lijnsactiviteit
Vergelijkbare programma’s
Rugzak is een vergelijkbaar programma voor Opstap. Rugzak staat bij het NJi geregistreerd als ‘op de drempel’. Dat predicaat houdt in dat deze interventies vooralsnog niet in de databank worden opgenomen omdat ze nog niet aan alle erkenningscriteria voldoen. De ontwikkelaar heeft echter aangegeven deze op korte termijn te willen verbeteren. Het gaat zowel om interventies die nog niet beoordeeld zijn door de Erkenningscommissie Interventies, als om interventies die wel zijn beoordeeld maar vooralsnog niet erkend.
Status van effectiviteit
Opstap: theoretisch goed onderbouwd
Oudercursussen:
- Opvoeden en Zo: theoretisch goed onderbouwd
- Beter omgaan met pubers: theoretisch goed onderbouwd
- Peuter in zicht: theoretisch goed onderbouwd
Practice based
Opstap: landelijke ervaring sinds 1989. In Alphen aan den Rijn sinds 1995. Er zijn diverse onderzoeken naar de effectiviteit gedaan: zie het Stapprogramma of het rapport "Effecten van Opstap Opnieuw"
Oudercursussen: landelijke ervaring. Er zijn diverse onderzoeken gedaan naar de effectiviteit.
Resultaten
In het schooljaar 2009 – 2010 zijn de volgende aantallen ouders en kinderen bereikt in het kader van Kom Erbij:
- Opstap: 162 kinderen en hun ouders (per februari 2010).
- Voorlichting en discussie bijeenkomsten: 224 ouders en 7 kinderen.
- Oudercursussen: 51 ouders.
- Toegankelijk maken opvoedbureau: 35 ouders door middel van groepsvoorlichting, 3 nieuwe ouders op het spreekuur en 17 ouders op het spreekuur die via Kom Erbij eerder bekend zijn geraakt met het opvoedbureau.
- Opvoedingsondersteuning voor vaders: 59 vaders
- Intermediaire functie: 44 afspraken met ouders of ouders en een instelling en 55 telefonische contacten met ouders.
- Opvoedingsondersteuning 0-2 jaar: 68 moeders, waarvan 7 bijeenkomsten voor Turkse moeders, 3 bijeenkomsten voor Marokkaanse moeders en 1 bijeenkomst voor Somalische moeders
- Kansrijk Kiezen: 19 ouders.
Het bereik van ouders en kinderen hangt sterk samen met de omvang van het subsidiebedrag per activiteit.
Door de koppeling van verschillende activiteiten versterken de effecten van deze activiteiten elkaar (bijvoorbeeld de koppeling van home-based en center-based activiteiten). Ook bleek de uitvoering van Opstap op school, de deelname van ouders en de koppeling Opstap en school succesvol.
Er is momenteel nog geen onderzoek gedaan in Alphen aan den Rijn naar de effecten van het totale Kom Erbij aanbod. Alle activiteiten worden altijd mondeling of schriftelijk met de ouders geëvalueerd. Input hieruit gebruiken we om ons aanbod aan te passen op wensen en behoeftes van ouders.
Er is wel een kleinschalig onderzoek gedaan naar de effecten van de uitvoering van Opstap op school. Tevens is er een handboek Brede School en een stappenplan ouderbetrokkenheid ontwikkeld.
Partners
Basis- en Voortgezet onderwijs scholen in Alphen a/d Rijn, V.V.E., Participe, Sportspectrum, Activite, Home-Start, GGD, Kwadraad, vrouwentrefcentrum Zahra, Doen Ja, Zelforganisaties, Moskeeën, MHR, ID College.
Meer informatie
JSO, Tineke de Haas, projectleider, E t.de.haas@jso.nl, T 0172 498128.
Dossiers:Diversiteit,Opvoedingsondersteuning
