Placemaking
Placemaking is een methodiek waarbij burgers betrokken worden bij het (her)ontwerpen of(in)richten van de openbare ruimte Door het opwaarderen van het openbare gebied wil men de leefbaarheid in de woonomgeving vergroten. Placemaking gaat over de mensen in een gemeenschap, die gezamenlijk een plek creëren waarin ze zich thuis voelen. Of het nu gaat om een plein, park, binnentuin of parkeerterrein bij een winkelcentrum: de methodiek biedt voldoende handvatten om te komen tot een aanpak
U wilt een plein, straat of park opknappen. Daarbij wilt u de mening van de gebruikers als vertrekpunt nemen. U wilt verder gaan dan het voorleggen van een of meer ontwerpen van architecten aan de burgers. U wilt hun expertise over de ruimte gebruiken en het participatietraject ook als stimulans inzetten voor meer participatie bij het sociale en fysieke beheer van de openbare ruimte en het organiseren en bijwonen van activiteiten in die openbare ruimte. Met behulp van de Amerikaanse methodiek How to turn a place around van het Project for Public Space wordt het plein, de straat of het park een succesvolle openbare ruimte.
Startbeeld
Allereerst wordt aan de hand van deskresearch, foto's, observaties en straatinterviews een beeld gemaakt van de vier belangrijkste kernkwaliteiten van een openbare ruimte:
- toegankelijkheid en verbindingen
- comfort en beeldvorming
- gezelligheid
- gebruiksfuncties en activiteiten
Sociaal platform
Vervolgens wordt een adequaat sociaal platform samengesteld met diverse sociale professionals, gemeente, MKB en de bevolking. Het eigenlijke participatietraject kan dan starten. Dit krijgt concreet vorm in Placegames en Ontwerplabs met groepen volwassenen, jongeren en kinderen.
In een Placegame gaan de deelnemers actief naar het plein of het park om de situatie ter plekke te boordelen aan de hand van een aantal gerichte vragen en opdrachten. De resultaten worden vervolgens in Ontwerplabs vertaald in gezamenlijke wensen ten aanzien van de toekomstige situatie.
Mogelijke resultaten
- programma van eisen voor de ontwerper/ architect voor de herinrichting van de ruimte;
- beheersplan van de fysieke ruimte met participatie door de buurtbewoners of -gebruikers;
- participatieplan voor de sociale kwaliteit van de openbare ruimte, b.v. toezicht houden;
- activiteitenplan voor de openbare ruimte met participatiedeel door de buurtbewoners;
- een concreet evenement door de buurtbewoners of gebruikers.
Stadsregio Rotterdam
Stadsregio Rotterdam investeert in extra kwaliteit in de openbare ruimte. Hiervoor wordt de methode Placemaking ingezet. Tijdens een startbijeenkomst voor de gemeenten in de regio in februari 2011 konden de beleidsmedewerkers 'proeven' aan een Placegame©. De deelnemers gingen naar buiten om delen van de openbare ruimte rond het gemeentehuis te beoordelen door de ogen van een gebruiker, bijvoorbeeld een 'jongere' en een 'minder valide bewoner'. Ook verbeteringen op korte en lange termijn zijn aangedragen en met elkaar besproken. In vier gemeenten is de methodiek ingezet.
Good practices
In 2011 is in vijf gemeenten de methodiek Placemaking uitgevoerd. Vier gemeenten in de Stadsregio Rotterdam en een woningcorporatie in Amsterdam hadden te maken met openbare/publieke ruimtes die niet goed functioneerden. Overlast, ontevredenheid of het simpelweg niet-gebruiken van de beschikbare openbare ruimtes waren voorkomende problemen.
Door het uitvoeren van placegames© en ontwerplabs zijn de gebruikers per plek gekomen tot een ontwerp voor de herinrichting. Zo wordt draagvlaak bij de bewoners en andere gebruikers gecreëerd. Naast het voorstel voor een ontwerp, hebben de gemeenten en betrokken instellingen samen met de gebruikers ideeën gekregen waarmee de leefbaarheid en betrokkenheid bij de plek en bij de andere gebruikers een impuls kan krijgen. Denk daarbij aan activiteiten die voor en door gebruikers worden georganiseerd zoals een wilgenknot-dag, kinderactiviteiten door meiden uit de buurt of het maken van kinderkunst-wegwijsborden door kinderen en ouders.
Voor 2012 zijn al met twee gemeenten afspraken gemaakt voor het vervolg van het ingezette traject van 2011. Ook met enkele nieuwe gemeenten gaan we Placemakingstrajecten doen. Dit keer o.a. rond een straat in Ridderkerk waar zich veel verschillende (maatschappelijke) voorzieningen bevinden en rond een boulevard. Om de ervaringen met de reeds uitgevoerde trajecten te delen organiseren we in 2012 een conferentie of studiedag over Placemaking.
Meer informatie
JSO kan het procesmanagement van begin tot eind verzorgen. Intake, organisatievorm, procesbegeleiding participatietraject, bewaking samenhang en kwaliteit, eindresultaat en evaluatie. Gemeenten en ook woningbouwcorporaties kunnen gebruik maken van onze brede kennis en ervaringen op dit terrein. Wij verzorgen graag een visuele presentatie van ons placemakingsaanbod op uw locatie. Voor meer achtergrondinformatie kunt u ook onze folder lezen.
Suzan de Jong, adviseur, E s.de.jong@jso.nl, T 0182 547717.
Thecla Groot Koerkamp, adviseur, E t.grootkoerkamp@jso.nl, T 0182 547713.
Dossiers:Participatie,Samen in de wijk
