Het geheim van de leukste PM-er ontrafeld
Vraag ouders en kinderen wat zij het belangrijkste vinden in de kinderopvang en negen van de tien keer is het antwoord: de pedagogisch medewerker. Ouders zoeken nu eenmaal de allerliefste leidster voor hun kind. En kinderen willen de tofste. Wat maakt een PM-er de ‘allerliefste’ of ‘vet tofste’? Op donderdag 28 oktober gingen ruim 60 medewerkers uit de kinderopvang, wetenschap, opleidingen én ouders met elkaar aan de slag om het geheim van de leukste PM-er te ontrafelen. Gelukkig waren de PM-ers zelf ook in grote getale aanwezig.
Kwaliteit
De kwaliteit van de kinderopvang staat of valt met de houding van de pedagogisch medewerkers. Een kindercentrum kan over alle kwaliteitscertificaten beschikken, maar ouders vinden de pedagogisch medewerker toch de allerbelangrijkste graadmeter voor kwaliteit. Ze zoeken de allerliefste leid(st)er voor hun kind: degene met oprechte aandacht voor hun baby. Of die, die met zoveel inlevingsvermogen een verdrietige peuter op schoot neemt. Ook BSO-kinderen weten precies wat hun favoriete PM-er is: de toffe meester die zo fijn kan voetballen. En de enthousiaste juf die zulke leuke knutselprojecten bedenkt.
Dat voor iedereen dat geheim anders is werd al duidelijk in de startronde: Wat maakte dat jij als kind een begeleider of leerkracht zo goed vond? "Ik had een docent waarmee we diepere gesprekken voerden”, "Ik kan me het moedergevoel van een begeleidster goed herinneren” en "Het was bovenal ook iemand die uitstraalt: jij bent OK!”.
Verschillende brillen
Vanuit welke invalshoek we ook kijken naar pedagogische kwaliteit: het perspectief is bepalend is voor ieders mening. Pien van 8 jaar zegt over de pedagogisch medewerkers in de BSO “niet hangen” en Eline van 11 is van mening dat de leukste PM-er “kleren aan moet hebben die bij elkaar passen”.
Barbara Huldy (ouder KDV Het Kiwinest, Kern Kinderopvang Zoetermeer) geeft aan dat zij bij het halen van haar kinderen meer wil horen dan het dagelijkse eet- en drinkverhaal: “Ik vind het belangrijk dat ik weet hoe mijn kind zich ontwikkelt in de groep. Welke contacten heeft hij en hoe gaat hij om met activiteiten die aangeboden worden”. Maar ook het afstemmen van zorg is essentieel. “Dat legt bij baby’s de basis voor vertrouwen.”
Jolanda Jacobs (PM-er KDV Het Kiwinest, Kern Kinderopvang Zoetermeer) werkt op een verticale groep en vertelt dat je als PM-er moet blijven investeren in de klik met het kind en de ouders. “Goede kinderopvang maken we altijd samen”. Priscilla Bouwmeester (PM-er KDV De Watergeuzen, Leiden) geeft aan dat bij de baby’s juist het tijd nemen en geduld hebben voor het kind essentieel is.
Voor de BSO geldt dat de kinderen willen voelen dat de PM-er echt is. “Oprechte interesse in het kind, gesprekken voeren en gelijkwaardige relaties opbouwen” is volgens Marijke Kuijt (PM-er BSO De Batavieren, Leiden) het geheim.
Werk aan de winkel voor organisaties
De verkenning vanuit de diverse invalshoeken maakt duidelijk dat er werk aan de winkel is voor de organisaties. Elly Brand (bestuurder van Kinderopvang de Bevelanden, Goes) vertelt dat haar organisatie ervoor gekozen heeft gewenst gedrag van PMers nadrukkelijk te vertalen in handelingen. Gewenste handelingen worden omschreven zodat de PMers weten wat er verwacht wordt. Als organisatie kan je daar dan op sturen en ondersteunen. “Dat vraagt om continu volgen en signaleren: vinger aan de pols houden dus”.
Maar ook in de aansluiting met de opleidingen valt winst te behalen. Annet Sierhuis (onderwijskundig medewerker ROC Mondriaan) geeft aan dat het werkveld hun verwachtingen en ontwikkelingen kenbaar moeten maken. Anders is school saai en stage leuk: zonder een nadrukkelijke relatie tussen leren en doen.
Indicatoren
Welk gedrag hoort bij de leukste PM-er zijn? Wat willen ouders, kinderen en organisaties zien? De aanwezigen wisselen verschillende indicatoren uit: aandacht geven, tijd nemen, geduld hebben, ouder en kind begroeten, door de knieën gaan, oogcontact maken zijn onderdelen die bekend zijn. Maar: het gaat ook om gewenst gedrag ombouwen naar echte aandacht, naar leren leren en de bereidheid om je eigen talent en dat van het kind te ontdekken. Een gave die je niet kan leren, maar wel ontwikkelen? Juist daarom is het een must om aan verdieping te blijven werken!
Een eerste antwoord
Gaande de ochtend werd het geheim verder verkend en sloten we af met statement vanuit de verschillende invalshoeken. Lucy de Jong pleitte vanuit de wetenschap voor het “uit zijn op een goede relatie”. Uit onderzoek blijkt lief zijn vooral een goed contact en een goede relatie met alle individuele kinderen. Goed contact is cruciaal voor een evenwichtige ontwikkeling en je kunnen verplaatsen in anderen. “Wees dus uit op een goede relatie met elk kind in je groep.”
Vanuit de organisaties (managers en PM-ers) werd een signaal afgegeven naar het management en de betrokkenen zelf: “Houd rekening met mogelijkheden op de groep. Luister naar PM-ers en, omgekeerd, PMers: laat je horen!”. Realiseer je dat PM-er een zeer veelzijdig beroep is.
Ouders vragen van de leukste PM-er een open houding: onderzoek wat ouders beweegt, heb interesse en realiseer je dat een ouder andere verwachtingen heeft van de beste PM-er dan een kind. Communiceren en inleven vormt de basis. Een PM-er heeft dan ook met twee verschillende klanten te maken: de (betalende) ouder en het (opvang afnemende) kind.
Opleidingen pleiten voor een betere samenwerking tussen werkveld en beroepsopleidingen. Zo kan de PM-er beter voldoen aan de verwachtingen van het werkveld. Maar ook het kennismaken met een diverse werkpraktijk door stage te lopen op meerdere groepen draagt eraan bij om het het eigen werk in de kinderopvang in een breder perspectief te kunnen plaatsen.
Robotjes
De conclusie was dat er niet één pasklaar antwoord te geven is op de vraag naar het geheim is van de leukste PM-er. Gelukkig maar.
Elk kind, elke situatie, vraagt tenslotte om een eigen reactie. Elke volwassene neemt een stuk eigenheid mee in een professionele opvoedingsrelatie. Uit die diversiteit pikken kinderen hun geheim op en bouwt de kinderopvang aan constructieve relaties met kinderen en ouders.
Stel je voor: we hebben allemaal het geheim gevonden en werken als robotjes in de kinderopvang. Is dat opvoeden? Prikkelen we zo kinderen om op te groeien tot een uniek, eigen persoon? Stof tot nadenken waar JSO met deze bijeenkomst, gezien de levendige gesprekken, een bijdrage aan heeft geleverd.
Jeanne van Berkel,
projectleider/adviseur
Lees ook het artikel 'De allerleukste leidster van de heeele wereld' uit het Maandblad Kinderopvang van februari 2011.
Dossiers:Kinderopvang
Geplaatst: 25 november 2010
