Ketensamenwerking Jeugd, Zorg en Veiligheid: succesfactoren en aandachtspunten
Een integrale aanpak van problemen draagt bij aan de succesvolle begeleiding van risciojongeren uit multiprobleemgezinnen. Hiervoor is intensieve samenwerking tussen Veiligheidshuizen en Centra voor Jeugd en Gezin noodzakelijk. Maar hoe komt een succesvolle samenwerking tot stand? In opdracht van de provincie Zuid-Holland heeft JSO deze vraag vanuit de praktijk beantwoord. Holland Rijnland fungeerde in 2011 als pilotregio voor het onderzoek.
Succesfactoren achterhalen in de praktijk
De provincie Zuid-Holland wil weten wat succesfactoren en aandachtspunten zijn in de samenwerking tussen Veiligheidshuizen en Centra voor Jeugd en Gezin. JSO heeft hiernaar onderzoek gedaan in nauwe samenwerking met gemeenten in de pilotregio Holland Rijnland. De focus van het onderzoek lag op drie niveaus: uitvoering, management/beleid en bestuur.
Resultaten uit de regio Holland Rijnland
- Verder investeren op implementatie gezin1plan
- De belangrijkste conclusie van dit project is dat de laatste jaren de behoefte aan en het draagvlak voor procesnetwerken groeit. Er is een ingewikkeld geheel van netwerken ontstaan, die niet (meer) beantwoordt aan de eisen van deze tijd. Structurele casusnetwerken, waarin uitwisseling en het volgen van de voortgang van casussen veel tijd in beslag nemen, voldoen niet meer.
- Teams op maat zijn nodig. Hulpverleners die met het cliëntsysteem werken aan de oplossing van problemen. Binnen deze handelingsgerichte teams wordt samen met het cliëntsysteem de probleemsituatie verder onderzocht: 1gezin1plan, juist wanneer het samenwerken de domeingrenzen van zowel zorg als veiligheid overschrijdt.
- Cliënten
- Gezinnen zijn altijd betrokken bij overleg.
- Werk doel- en oplossingsgericht en maak SMART-geformuleerde plannen van aanpak.
- Focus op de eigen kracht van jongeren en gezinnen.
- Managers
- Stuur medewerkers aan op het cliëntperspectief als uitgangspunt, oplossingsgericht werken, samenwerking en prioriteer dit boven de aansturing op het primaire proces per instelling; signaleer waar productie-eisen belemmerend zijn.
- Betrek MEE en GGZ bij signalerings- en veiligheidsoverleggen en 1gezin1plan.
- Versterk de rol en vaardigheden (regie, proces) van de voorzitter (coaching, intervisie).
- Betrek organisaties/dienstverleners in de 2e schil (zoals schuldhulpverlening, lokaal loket). Motiveer de noodzaak van cliëntperspectief voor effectieve verandering.
- Bestuurders en beleidsmakers
- Sluit aan op wat al bestaat, behoud wat goed werkt en maak het effectiever. Begin niet iets nieuws.
- Verbind de domeinen veiligheid en zorg door het ontwikkelen van regionale integrale visie en doelen. Doe dit samen met uitvoerders en management. Eén taal en één opvatting over doel en werkwijze. Nadruk op vroegtijdige signalering en aanpak.
- Stimuleer door financiering dat er meer wordt samengewerkt. Wees alert op belemmerende effecten van subsidiering op productie-afspraken per keten/ organisatie.
- Bepaal het juiste schaalniveau van preventieve zorg- en veiligheidsnetwerken.
- Maak afspraken met GGZ en MEE over samenwerking met op uitvoeringsniveau. Hun expertise is daar noodzakelijk.
- Investeer in kennis en aanpak van de veel voorkomende gecombineerde problematiek van LVB jongeren en criminaliteit.
Vervolg van deze pilot
Verspreiding van de kennis alleen heeft weinig effect. Niet alleen in Zuid-Holland maar ook elders in het land blijkt dat per regio structuren en betrokken partijen zeer uiteenlopen. Dat betekent dat één uniforme benadering, één blauwdruk niet haalbaar en werkbaar is. In opdracht van de provincie en naar aanleiding van de vraag uit de regio Zuid-Holland Zuid start JSO in 2012 een vervolg op dit project. Ervaringen uit de regio Holland Rijnland worden gebruikt om in dit grote gebied met 19 gemeenten, verschillende subregio’s, variatie in de bestuurlijke aansturing en de vele uitvoerende partijen in het veld een gezamenlijk proces op gang te krijgen om de samenwerking tussen zorg en veiligheid te vergroten en versterken.
Meer lezen?
Wilt u de volledige rapportage lezen? Download hier: Ketenregie Jeugd: zorg en veiligheid. Succesfactoren en aandachtspunten bij samenwerking tussen zorg (CJG) en veiligheid (Veiligheidshuis), JSO 2011.
Achtergronden:
- Jeugdketens sluitend verbinden; De samenwerking Zorg- en adviesteam, Centrum voor Jeugd en Gezin, Veiligheidshuis. 2010. Den Haag: Ministeries van Jeugd & Gezin, Onderwijs en Justitie, i.s.m. Nederlands Jeugdinstituut en het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid.
- Naar robuuste netwerken. Ketenoverstijgende samenwerking OGGZ/Huiselijk Geweld/Jeugd/Veiligheid. MOVISIE, 2010.
Contact, informatie, tips of samenwerking?
Heeft u vragen, ziet u kansen voor samenwerking of heeft u suggesties voor JSO? Neem dan contact op een van onze adviseurs: Jeanette van der Meer, T 070 3023011, E j.vd.meer@jso.nl of Bernice Kobes, T 0182 547740, E b.kobes@jso.nl.
Blijf ook op de hoogte via de digitale nieuwsbrieven die JSO rond het thema Jeugdcriminaliteit. U kunt zich hierop kosteloos abonneren. Bent u al abonnee van andere nieuwsbrieven van JSO? Dan kunt u de Nieuwsbrief Jeugdcriminaliteit aan uw pakket toevoegen door uw gegevens te wijzigen.
Dossiers:Jeugdcriminaliteit,Centra voor Jeugd en Gezin,Jeugdzorg
Geplaatst: 08 november 2011
