Q4C: kwaliteitsstandaarden in de jeugdzorg

Q4C: kwaliteitsstandaarden in de jeugdzorg

Op 22 november 2010 vond de jaarlijkse inspiratiebijeenkomst van de werkgroep cliëntenbeleid van het Stadsgewest Haaglanden plaats. In deze werkgroep zitten vertegenwoordigers van (jeugdzorg)instellingen die zich met cliëntenbeleid bezig houden, zoals St. Jeugdformaat, Bureau Jeugdzorg Haaglanden, het AKJ, Zorgbelang, het Landelijk Cliënten Forum Jeugdzorg, de Jutters en het Stadsgewest. Thema was dit keer Q4C: de nieuwe kwaliteitsstandaarden in de jeugdzorg.

Q4C

In 2009 zijn de nieuwe jeugdzorgkwaliteitsstandaarden voor jongeren die niet meer thuis wonen gepresenteerd door de Stichting Q4C en het Landelijk Cliënten Forum Jeugdzorg (LCFJ). Q4C staat voor 'Quality for children'. De standaarden zijn gebaseerd op de universele rechten van het kind, en opgesteld in een Europees project waar jongeren en ouders uit 31 landen aan hebben deelgenomen.

Het uitgangspunt van de Nederlandse standaarden is dat er eerst alles gedaan wordt om een uithuisplaatsing te voorkomen. Als dat niet lukt zijn er 19 kwaliteitsstandaarden omschreven, waaraan de hulp voor jongeren, die niet meer thuis kunnen wonen, en hun ouders moet voldoen. Bijvoorbeeld dat jongeren en ouders de regie hebben; jongeren hulp krijgen bij het nemen van beslissingen en jongeren bijtijds worden voorbereid op zelfstandig wonen.

Tijdens de inspiratiebijeenkomst stond de vraag centraal of de Nederlandse jeugdzorg nu al aan deze standaarden voldoet. Wat vinden de cliëntenraden in Haaglanden ervan en wat doen de jeugdzorginstellingen in Haaglanden ermee? Doel van de bijeenkomst was cliënten en instellingen informeren (en inspireren) over de Q4C-standaarden en de mogelijkheden om ze in Haaglanden te implementeren/gebruiken. Bijkomende subdoelen waren het informeren van instellingen over hetgeen cliënten belangrijk vinden aan de Q4C-standaarden en het informeren van cliënten over wat instellingen ermee willen doen. Daarnaast werde nieuwe ideeën ontwikkeld over de implementatie van de standaarden.

Geen afvinklijstje

De avond werd geopend met een inleiding op het thema door Leo Rutjes, directeur van St. Alexander. Wat is kwaliteit vanuit het oogpunt van de cliënten? Volgens St. Alexander is het vooral een kwestie van een andere houding. Leo pleit ervoor dat Q4C geen standaard afvinklijstje wordt, maar dat de richtlijnen verankerd worden in de houding van jeugdzorgmedewerkers. Lees de powerpointpresentatie van Leo Rutjes.

De Jongerenraad van St. Jeugdformaat en de Cliëntenraad van Bureau Jeugdzorg Haaglanden/Zuid-Holland hebben beide met een filmpje duidelijk gemaakt wat de cliënten van Q4C vinden. Bekijk het filmpje van de cliëntenraad van Bureau Jeugdzorg via You Tube.

Tot slot geven de instellingen aan dat zij tot dusver met Q4C hebben gedaan. Hans Beelen, directeur van Bureau Jeugdzorg Haaglanden, geeft aan dat Bureau Jeugdzorg nog niets met Q4C doet, maar Signs of Safety hebben gekozen als uitgangspunt voor hun beleid. Guusta van der Zwaart, manager van St. Jeugdformaat, licht toe dat St. Jeugdformaat dit jaar begonnen is met de implementatie van Q4C. Tijdens een themaochtend is Q4C geïntroduceerd bij alle portefeuillehouders en trekkers cliëntparticipatie. In het beleidsplan 2011 is opgenomen dat Jeugdformaat in 2011 op alle standaarden minimaal een drie wil scoren.

Workshops

Vervolgens doen de aanwezigen in drie workshop aanbevelingen voor het werken volgens Q4C:

1. Uithuisplaatsing voorkomen - onder leiding van Kiran Dihr, ondersteuner cliëntenraad Bureau Jeugdzorg
   Als aanbevelingen worden geformuleerd:
   -  Toets altijd (ook bij spoed) of een uithuisplaatsing echt nodig is;
   -  Ouders en/of  jongeren zouden bij een onafhankelijke partij terecht moeten kunnen voor een second opinion.
   
   
2. Nazorg - onder leiding van de coaches en jongeren van de jongerenraad van Jeugdformaat
   "Als het mijn eigen kind was, dan zou ik willen dat ...:"
   -  mijn kind zich ontwikkelt tot een competente jongvolwassene (normen en waarden, sociale vaardigheden, netwerk);
   -  mijn kind inzicht krijgt in zaken als de sociale kaart, financiën, regeltjes na je 18de, op jezelf wonen.
   
   Uit de workshop nazorg komt naar voren dat het voor jongeren heel belangrijk is dat ...:
   -  een hulpverlener laat zien dat het hem/haar wat kan schelen hoe het met de jongere gaat (standaard 17);
   -  zij beter en zorgvuldiger worden voorbereid op hun zelfstandigheid en dat daar meer tijd voor genomen wordt (standaard 18);
   -  hulpverleners je nogeens bellen als je naar een vervolgplek bent gegaan of op jezelf bent gaan wonen (standaard 19).
   Jongeren willen echt nog wel contact, vraag hen zelf wanneer, waarover en hoe vaak. Langdurige coaching zou een optie kunnen zijn.
   
   
3. Implementatie van Q4C in Haaglanden - onder leiding van Leo Rutjes, directeur St. Alexander
   Uit de workshop komen vijf conclusies/aanbevelingen:
   -  Q4C is geen afvinklijst (geen nieuwe bureaucratie);
   -  Het gaat vooral om de houding (mindset) van mensen;
   -  Dialoog/interactie (transparantie);
   -  Met z’n allen (cliënt extra aandacht);
   -  Niet kletsen, maar doen.

Afspraken

1. Volgend jaar gaat de inspiratiebijeenkomst weer over Q4C. Dan kijken we wat iedereen ontwikkeld heeft om te zorgen dat Q4C geïmplementeerd wordt in hun organisatie. We wisselen best pratices uit.
2. BJz onderzoekt of het mogelijk is een second opion te vragen als een jongere uit huis wordt geplaatst.
3. Volgend jaar kijken we of jongeren vinden dat zij beter voorbereid zijn op zelfstandigheid en of zij voelen dat het hulpverleners wat kan schelen hoe het met ze gaat.
4. Ook kijken we volgend jaar of de bereikbaarheid en beschikbaarheid van hulpverleners verbeterd is door het gebruik van mobiele telefoons ed.

Inspiratiebijeenkomst 2009: regeldruk

De inspiratiebijeenkomst in 2009 ging over regeldruk. Toen zijn er afspraken gemaakt om de regeldruk voor cliënten op drie punten te verminderen, zodat cliënten niet steeds opnieuw hun verhaal moeten vertellen, zij goed geïnformeerd worden over het aanbod/de diverse hulpverleningsmogelijkheden en hulpverleners goed bereikbaar en beschikbaar zijn. Lees meer over de afspraken en de concrete resultaten in het verslag van de inspiratiebijeenkomst 'Verminder de regeldruk voor cliënten'.

Dossiers:Jeugdzorg

Geplaatst: 18 januari 2011