CJG en onderwijs: samen optrekken
Iedereen die met kinderen werkt, heeft doorgaans het beste met hen voor en wil graag dat de zorg voor kind en gezin goed is geregeld. Het op elkaar afstemmen van de zorg in en om de school, is noodzakelijk om dit te bereiken. In de praktijk blijkt dat nog niet altijd eenvoudig te zijn.
Het lijkt soms of ‘onderwijszorg’ en zorg rond opvoeden en opgroeien twee gescheiden werelden zijn, die elkaar niet genoeg raken. Het onderwijs geeft op dit moment passend onderwijs vorm, terwijl gemeenten druk zijn met de (door)ontwikkeling van Centra voor Jeugd en Gezin (CJG). Twee ontwikkelingen, die niet los van elkaar, maar in nauwe onderlinge afstemming moeten plaatsvinden. Zodat school en CJG elkaar kunnen versterken, ten behoeve van de kinderen.
Passend onderwijs
Scholen zijn druk bezig met het (gaan) realiseren van passend onderwijs voor alle leerlingen. Scholen krijgen een zorgplicht: voor elk aangemeld kind moet een passende plek worden gevonden. Op veel plaatsen vindt een ontwikkeling plaats richting ‘1 Zorgroute’. Doel hiervan is een vloeiende en doorgaande zorglijn van het handelen in de groep tot en met de voorzieningen op bovenschools niveau.
Centra voor Jeugd en Gezin
Binnen de gemeenten krijgen de Centra voor Jeugd en Gezin (CJG) steeds meer gestalte. Elke gemeente moet nu een werkend CJG hebben. De vormgeving van het CJG en de fase waarin de CJG-ontwikkeling zich bevindt, is per gemeente verschillend. Lees meer over de CJG-ontwikkeling in ons dossier Centra voor Jeugd en Gezin.
Veel gemeenten zijn bezig met het verbinden van het CJG met externe partners (waaronder het onderwijs), zodat een sluitende zorgketen ontstaat en geen kind meer tussen wal en schip terecht komt. De gemeente heeft hierbij de regierol.
Partnership
Voor het CJG is het onderwijs een belangrijke partner. Immers, alle kinderen gaan naar school, dus grote kans dat problemen daar als eerste worden gesignaleerd. Maar ook voor activiteiten in de preventieve sfeer, zoals opvoedingsondersteuning voor de ouders of voorlichting over genotmiddelen voor bovenbouwleerlingen, is de school als partner heel waardevol.
Voor de school is goede samenwerking met het CJG ook van belang. Binnen het CJG werken verschillende zorgpartners samen. Het CJG biedt voor de school een aanspreekpunt voor problemen op het gebied van opgroeien en opvoeden. Binnen het CJG komt informatie rondom een gezin samen. Het kan zijn dat er binnen het gezin op meerdere terreinen problemen zijn. Zorg kan dan op elkaar worden afgestemd. Daarnaast is het CJG voor scholen ook beschikbaar als vraagbaak; niet alleen ouders en jongeren kunnen er terecht, maar ook professionals.
Verder kan het CJG de interne zorgstructuur van de school ondersteunen: dit kan door het samen met de school ontwikkelen en aanbieden van preventieve activiteiten, maar ook door mee te denken met de school over het omgaan met bepaalde problemen.
Vormgeven van samenwerking
Samenwerken gaat niet vanzelf. Het vraagt van de betrokken partijen de inzet om zich in elkaars perspectief te verdiepen en steeds te zoeken naar mogelijkheden om meerwaarde te halen uit samenwerking. Belangrijk hierbij is dat de verbindende schakel tussen school en CJG duidelijk is. Deze verbindende schakel is een functionaris die deel uitmaakt van het CJG en voor de school bekend en goed bereikbaar is (bijvoorbeeld de schoolmaatschappelijk werker of de jeugdverpleegkundige). Deze functionaris neemt bij voorkeur deel aan het (school)interne zorgoverleg en kan gemakkelijk schakelen met alle andere CJG partners. Winst voor de school is dat er een duidelijk aanspreekpunt is voor alle zorg rondom een gezin.
Praktische verbinding
Daarbij wordt van de school gevraagd om een actieve rol te spelen in de verbinding en zorgen rond leerlingen tijdig te delen met partners.
De verbinding tussen school en CJG moet vooral praktisch worden ingevuld en aansluiten bij wat al goed loopt. Geen (onnodige) nieuwe wielen en nieuwe lagen. Dan schiet het zijn doel voorbij.
Wel een goed op elkaar afgestemde samenwerking, waarbij ieders taak en rol duidelijk is. Zodat snel geschakeld kan worden naar de juiste zorg voor ieder kind. En daarmee passend onderwijs en passende zorg hand in hand gaan.
Meer informatie
Paulien van Katwijk, adviseur JSO, E p.van.katwijk@jso.nl, T 0182 547765.
Dossiers:Centra voor Jeugd en Gezin,Onderwijs
Geplaatst: 17 januari 2012
