Coördinatie van zorg aan multiprobleemgezinnen binnen CJG

Coördinatie van zorg aan multiprobleemgezinnen binnen CJG

Gemeenten zijn er verantwoordelijk voor dat lokale voorzieningen een samenhangend aanbod van zorg bieden en extra begeleiding bieden aan gezinnen met specifieke en meervoudige opvoedings- en opgroeiproblemen. Deze coördinatie van zorg (of zorgcoördinatie) heeft niet binnen iedere instelling of ieder netwerk dezelfde betekenis.

De invulling van de term is niet overal eenduidig, terwijl dat wel nodig is. Wanneer verschillende instellingen met elkaar over coördinatie van zorg praten, moeten ze wel weten van elkaar dat ze het over hetzelfde hebben. Onderstaand overzicht geeft een helder beeld van verschillende niveaus van afstemming en samenwerking bij coördinatie van zorg.

 0.   Op de hoogte zijn/houden
       Hulpverleners weten van elkaar dat ze actief zijn in een gezin, maar er is geen afstemming nodig.

1. Informeren
   Hulpverleners gaan met elkaar in gesprek en informeren elkaar vrijblijvend over hun aanpak. Ze zijn alert dat verdergaande afstemming nodig kan zijn.
   
2. Afstemmen
   Hulpverleners gaan met elkaar in gesprek en stemmen hun aanpak op elkaar af. Doelmatigheidswinst zowel voor instellingen als voor het gezin.
   
3. Afstemmen en samenwerken
   De aard van de problematiek maakt samenwerking bij uitvoering van de hulp nodig (één plan).
   
4. Afstemmen, samenwerken en participatie gezin
   Hulpverleners maken samen afspraken (één plan) over de hulpverlening met het gezin. Het gezin is partij bij deze afspraken. Het plan is bindend voor alle betrokken werkers en instellingen. De zorgcoördinator bewaakt de uitvoering.
   
5. Coördinatie van zorg in samenhang met inzet gezinscoaching
   Het gezin maakt samen met de hulpverleners één plan en gezin en hulpverleners maken ook samen afspraken over de samenwerking. De gezinscoach treedt op als vertrouwenspersoon van het gezin, de zorgcoördinator bewaakt het plan en spreekt andere hulpverleners aan op hun verantwoordelijkheden.

Structuur

In de achterliggende periode heeft JSO gemeenten en regio’s in Zuid-Holland ondersteund bij het opzetten van coördinatie van zorg/gezinscoaching aan multiprobleemgezinnen. Bij multiprobleemgezinnen gaat het om gezinnen, waarbij op meerdere leefgebieden problemen zijn. In de meeste RAS-regio’s van Zuid-Holland is inmiddels een structuur gerealiseerd waarbinnen de problematiek in deze gezinnen sneller onderkend wordt. Ook is er nu een methodiek, die gezinnen de regie over de hulpverlening weer teruggeeft. Structurele verankering hiervan vraagt nog aandacht.

Meer informatie vindt u in twee publicaties, die gratis zijn te downloaden:

• 'Een kwestie van goed regelen', over multiprobleemgezinnen, coördinatie van zorg en gezinscoaching, handreiking bij implementatie (JSO, maart 2008)
• 'Tussen regels en handelingsruimte', over multiprobleemgezinnen, coördinatie van zorg en gezinscoaching, handreiking bij de uitvoering (JSO, maart 2008).

Zie ook het verslag van de slotmanifestatie.

Afspraken over afstemming

Er zijn afspraken nodig over afstemming van hulp aan multiprobleemgezinnen van organisaties binnen en buiten een CJG en over coördinatie van zorg aan gezinnen die niet multiprobleemgezin zijn, waarbij verschillende instanties betrokken zijn. Verder moet in ieder CJG geregeld worden waar meldingen en signalen aan professionals worden verzameld en welke rol de verschillende instellingen hebben in het beoordelen van problemen en het opstellen en uitvoeren van plannen.

(Extra) inzet afhankelijk van problematiek

Bij een brede problematiek zal een brede beoordeling opgesteld moeten worden, met aandacht voor een groot aantal leefgebieden van het gezin. Afhankelijk van de problematiek van het gezin en het aanbod van het CJG, kan het gezin daar geholpen worden of is extra inzet gewenst van organisaties buiten het CJG. In het algemeen geldt dat meervoudige problematiek binnen een CJG kan worden opgepakt. Bij complexe problematiek is dit niet haalbaar en zal mede inzet van organisaties buiten het CJG nodig zijn. Een belangrijke uitwerkingsvraag hierbij is welke organisatie dan de inzet regelt en bewaakt.

In de loop van 2008 ontwikkelt JSO algemene richtlijnen voor coördinatie van zorg binnen het CJG, voortbordurend op lijnen die regionaal reeds ontwikkeld zijn in diverse pilots voor coördinatie van zorg voor multiprobleemgezinnen.

Meer informatie

Hanneke van den Broek, projectleider, E h.vd.broek@jso.nl T 0182 547744 (3 jeugdzorgregio’s van Zuid-Holland)

Jeanette van der Meer, adviseur, E j.vd.meer@jso.nl, T 071 5239670 (Stadsgewest Haaglanden)

Dossiers:Centra voor Jeugd en Gezin

Geplaatst: 10 juni 2008