Multiprobleemgezinnen willen geholpen worden
Op vrijdag 14 maart heeft in het provinciehuis van Zuid-Holland de slotmanifestatie plaatsgevonden van het project “De Lokale gezinscoach”. De opkomst was groot en er waren zowel uitvoerende medewerkers als beleidsbepalers aanwezig.
Pilots gezinscoach
Sinds 2005 begeleidt JSO het project ‘De lokale gezinscoach’. In 6 gemeenten in Zuid-Holland zijn pilots gestart om de coördinatie van zorg/gezinscoaching aan multiprobleemgezinnen goed vorm te geven. Doel was om in de praktijk een structuur te realiseren waarbinnen de problematiek in deze gezinnen sneller onderkend wordt en een methodiek te ontwikkelen die gezinnen de regie over de hulpverlening weer teruggeeft.
Het project richt zich op gezinnen die met een opeenstapeling van problematiek van doen hebben, die de regie over hun hulpverlening verloren hebben en waarin kinderen moeten opgroeien. Bij de start van het project was het uitgangspunt dat het gezin probleemhouder is. De hulpverlener helpt om het probleem op te lossen. Echter, al werkend werd duidelijk dat niet de methodiek, maar de doelgroep centraal moet staan in de coördinatie van zorg. De vraag is dus niet: wat heeft de hulpverlening te bieden, maar wat heeft dit specifieke gezin nodig. In feite is dus de hulpverlener de probleemhouder, die een antwoord moet vinden op de vraag van het gezin.
Praktijkervaringen
Tijdens de 6 pilots is het gehele traject van signaleren, melden, beoordelen en interveniëren doorlopen. Al deze stappen zijn geanalyseerd en geëvalueerd. Zonodig zijn aanpassingen en verbeteringen doorgevoerd. Zo zijn de criteria om gezinnen aan te melden verder aangescherpt. De meldpunten zijn versterkt doordat ze gedurende het traject meer daadkracht en doorzettingsmacht hebben gekregen en meer bekendheid hebben verworven. De methodiek Gezinscoaching is tijdens het proces verder uitgekristalliseerd en uitgewerkt. Professionals zijn in de methodiek getraind. Gedurende het hele project hebben zo’n 25 gezinscoaches ruim 120 multiprobleemgezinnen begeleid. Er zijn 200 meldingen geaccepteerd.
Om de resultaten van het project te kunnen monitoren zijn de ervaringen van de meldpuntcoördinatoren en gezinscoaches geëvalueerd. Zij zijn zonder uitzondering positief over de inzet van de gezinscoaches en het effect ervan. Bij acht deelnemende gezinnen zijn diepte-interviews afgenomen. Dit bevestigt over het algemeen het positieve beeld, zeker daar waar langdurig stut en steun aanwezig is geweest.
Slotmanifestatie
Tijdens de slotmanifestatie zijn de bevindingen onder grote belangstelling gepresenteerd. Het publiek was enthousiast over de opgedane ervaringen. De rapportages zijn door de aanwezige gezinscoaches uitgereikt aan de gedeputeerde Samenleving provincie Zuid-Holland, mevrouw T. van de Vondervoort, en de wethouders van de betrokken gemeenten.
Tijdens de slotmanifestatie hebben ook een drietal workshops plaatsgevonden, waarin dieper werd ingegaan op het beleid, de instellingen en de uitvoering. In een van de workshops kwam naar voren dat de ondersteuning niet in tijd afgebakend kan worden. Het opbouwen van een relatie met het gezin is voorwaarde voor effectieve hulpverlening. Daar moet de gezinscoach in investeren. Het gezin geeft dan ook het tempo aan. Dit staat haaks op de huidige financiering van de hulpverlening: per gezin mag maar een maximaal aantal gesprekken worden gevoerd en is een vast aantal hulpverleningsuren toegekend.
Uit het onderzoek en de workshops is gebleken dat het formuleren van te hoge doelstellingen bij de begeleiding van de gezinnen niet werkt. Gezinscoaches geven aan dat het beter is de doelen voor het gezin realistisch te stellen. Wees blij als de kinderen op tijd op school komen of als er drie keer per week een warme maaltijd op tafel staat. Het weer op de rails krijgen van dergelijke gezinnen is dus een kwestie van een lange adem en geen eenmalige actie. De gedeputeerde realiseerde zich tijdens de conferentie dan ook dat onder ogen gezien moet worden dat er gezinnen zijn die voortdurend ondersteuning nodig hebben.
Met de succesvolle projectresultaten worden na afronding van het project de pilots als structurele activiteit voortgezet en ingebed in de gemeentelijke infrastructuur. Uit het onderzoek volgt het advies aan de voormalige pilots om eerst hun werkwijze te analyseren en op basis van die ervaringen indien nodig de aanbevelingen uit het project te implementeren.
Publicaties
De resultaten van drie jaar gezinscoaching zijn neergelegd in twee publicaties, die gratis zijn te downloaden:
'Een kwestie van goed regelen',
over multiprobleemgezinnen, coördinatie van zorg en gezinscoaching, handreiking bij implementatie,
JSO, maart 2008
'Tussen regels en handelingsruimte',
over multiprobleemgezinnen, coördinatie van zorg en gezinscoaching, handreiking bij de uitvoering,
JSO, maart 2008
Meer informatie
Hanneke van der Broek, projectleider, E h.vd.broek@jso.nl
Dossiers:Centra voor Jeugd en Gezin
Geplaatst: 18 maart 2008
