De Kindercaravan van Kinderopvang Mundo in Schiedam
Aanleiding en uitdagingen
Hoe kunnen we kinderopvang nabij de school organiseren, in een flexibele ruimte?
We verwachten de komende twee jaar een piek in de naschoolse opvang, er is geen ruimte meer in de wijk. Hoe kunnen we dit oplossen? Een BSO op wielen, die na deze piek naar de nieuwe Vinexwijk verplaatst kan worden, zou een oplossing kunnen bieden.
We vinden het als school prima als de BSO verschillende ruimtes voor activiteiten gebruikt. Het handvaardigheidlokaal, de computerhoeken, de mediatheek en het speellokaal, zijn door hen te gebruiken, maar een huiskamer op school willen we niet. Hoe kunnen we in deze situatie toch naschoolse opvang op school bieden? Hoe kunnen we de kinderen meer ruimte en vrijheid bieden? Ook de opvang is vaak binnen en georganiseerd in de groep. Vrijheid en buiten spel, met alle ervaringen voor kinderen vinden wij belangrijk. In Denemarken zien we opvang in het bos, is zo’n vorm van avontuurlijke opvang bij ons ook te realiseren?
Mogelijke oplossing
JSO kwam in contact met Kinderopvang Mundo uit Schiedam. Zij hebben De Kindercaravan ontwikkeld. De Kindercaravan is een mobiele BSO, geplaatst op het schoolplein. De caravan biedt ruimte aan een stamgroep BSOkinderen om te eten, te drinken en te spelen. Volgens de normering uit de Wet Kinderopvang mogen er in de caravan 8 kinderen opgevangen worden. De winst zit in het samenwerken met de school en het betrekken van de buitenruimte.
De buitenruimte wordt betrokken bij de opvang: het schoolplein, de speel- en sportterreinen in de buurt, beschikbare ruimtes in de school, enz. Met het betrekken van de omgeving, kan de groep uitgroeien tot 20 kindplaatsen BSO.
In de vakanties wordt de caravan verplaatst naar een uitdagende buitenomgeving: het bos, park, sportterrein of de kinderboerderij. Meerdere caravans kunnen dan samenwerken, waardoor er grotere groepen ontstaan. Variatie in aanbod door kinderen (leeftijdsgenootjes) is zo gemakkelijk te realiseren.
Het idee
De Kindercaravan biedt uitdagende en avontuurlijke opvang op het schoolplein. Buitenactiviteiten vormen de rode draad in de opvang, welke nadrukkelijk in de pedagogische visie vastgelegd is.
De Kindercaravan biedt basisscholen de mogelijkheid kwaliteitskinderopvang te realiseren nabij de school.
De organisatie wordt verzorgd door De Kindercaravan. Hierdoor wordt de school niet belast met extra administratieve en logistieke taken.
De uitgangspunten van De Kindercaravan
•Het aanbod van De Kindercaravan sluit aan bij het basisonderwijs. De Kindercaravan staat vlak bij school. Door de geringe afstand tussen school en De Kindercaravan is het contact tussen leerkrachten en groepsleiding (ge)makkelijk.
•De verantwoordelijkheid voor de kinderopvang ligt bij de Kindercaravan.
•De Kindercaravan staat open voor ideeën van de school. In het contract met de school is er ruimte voor maatwerk.
•Toestemming voor plaatsing regelt de Kindercaravan.
De Kindercaravan kan een totaalpakket bieden aan scholen en kinderopvangorganisaties, bestaande uit:
•De aanschaf van De Kindercaravan inclusief inrichting en onderhoudscontracten.
•Deskundigheidbevordering van leid(st)ers op het gebied van buitenspelen.
•Intervisiebijeenkomsten met collega’s van andere Kindercaravans.
•PR en marketing.
•Pedagogisch begeleiding.
•EHBO, BHV, juridisch advies en P&O Diensten.
De Kindercaravan en de school / kinderopvangorganisatie maken afspraken met elkaar over welke onderdelen de overeenkomst bevat, de kosten en het gebruiken van de naam en het concept van De Kindercaravan.
De visie achter De Kindercaravan
•Recht op ruimte: om kinderen gezond op te laten groeien moeten ze kunnen bewegen en spelen. De activiteiten worden afgestemd op de leeftijd van het kind. Kinderen buiten de ruimte bieden, in plaats van tijdens de opvang (net als de school) binnen.
•Met professionele begeleiding.
•De Kindercaravan stelt ouders in staat zorg en arbeid te combineren.
Pedagogische visie van de Kindercaravan
Buiten zijn en avonturen beleven vormt de rode draad van De Kindercaravan. In het pedagogisch werkplan staat dan ook:
'Om kinderen gezond op te laten groeien moeten ze kunnen bewegen en spelen. Een kind heeft er recht op kind te zijn. Dat kan als het avonturen mag beleven, zijn fantasie de vrije loop kan laten gaan en letterlijk en figuurlijk kan bouwen aan zijn dromen. De kinderen die opgevangen worden bij De Kindercaravan Nederland zijn zoveel mogelijk buiten.'
(Pedagogisch werkplan Kindercaravan Nederland)
Daarnaast is het stimuleren van zelfstandigheid en eigen verantwoordelijk een belangrijke rode draad in het omgaan met de kinderen. Er wordt een relatie gelegd met de kerndoelen uit het basisonderwijs, waardoor aansluiting van De Kindercaravan op (het leren op) de school in praktijk goed te realiseren moet zijn.
De Kindercaravan en inspectie GGD
Met de publiciteit van de opening van de eerste Kindercaravan, bereikten JSO verschillende vragen over de GGD inspectie. De algemeen levende vraag binnen de sector kinderopvang was hoe de GGD tegen deze BSOlocatie aankijkt.
Kinderopvang Mundo heeft in een vroeg stadium overleg gevoerd met de gemeente en de GGD, zodat ze later niet voor verassingen kwam te staan.
Belangrijk is om de GGD te informeren over de pedagogische doelen en meerwaarde. De GGD Schiedam heeft De Kindercaravan goedgekeurd voor opvang aan 20 kinderen en 2 leidsters. De caravan dient als thuisbasis van de stamgroep om te eten en te drinken. Daarna moeten de kinderen zich over andere ruimtes verspreiden. Daarom is de buitenruimte zo belangrijk. Voor heel slecht weer moeten afspraken gemaakt zijn met de school om in de school terecht te kunnen (gymzaal). De GGD vereist wel dat deze afspraken vastgelegd worden, zodat men zich erop kan beroepen.
De Kindercaravan heeft een chemisch toilet met fonteintje en een keukentje. De praktijk wijst uit dat de kinderen de WC op school, kinderboerderij of sportkantine gebruiken. Leidsters bewaken de hygiëne bij het bereiden van voedsel. De GGD heeft ingestemd met deze voorzieningen in De Kindercaravan en het gebruik ervan.
Verder is het maken van een Risico-inventarisatie en evaluatie een groot struikelblok voor veel instellingen. We zijn voor een avontuurlijke BSO, waarbij centraal staat dat we kinderen leren omgaan met gevaren. In onze RIE vindt je dan ook regelmatig de uitspraak: kinderen om leren gaan met… / kinderen aanleren om …, enz.
De organisatie probeert op landelijk niveau De Kindercaravan door de GGD goedgekeurd te krijgen zodat niet elke kinderopvangorganisatie de weg van goedkeuring opnieuw hoeft te bewandelen. Het inspectierapport en de RIE van De Kindercaravan in Schiedam is beschikbaar voor klanten.
Zodra er 11 kinderen zijn, komt er een tweede leidster in De Kindercaravan werken. Tot die groepsgrootte is er een achterwachtregeling. Mundo kiest ervoor om HBO opgeleid personeel in te zetten en adviseert dat ook aan haar klanten bij de aanschaf van de Kindercaravan. De reden hiervoor is dat de leidster een één-pitter is en behoorlijk wat organisatorische en managementtaken heeft. Alleen al het zorg dragen voor het regelen van locaties voor de caravan in de verschillende vakanties is hier een voorbeeld van. Ook kan overwogen worden om een koppeling te maken van TSOcoördinatie op een school en de Kindercaravan. Het grote voordeel hiervan is dat de leidster echt tot de school gaat behoren.
De Kindercaravan spreekt dan ook over een BSOcoördinator op de Kindercaravan.
Profiel personeel
|
Een BSOcoördinator bij De Kindercaravan geeft ieder kind de aandacht die het verdient. Je zorgt ervoor dat de dagelijkse gang van zaken binnen De Kindercaravan op optimale wijze doorgang kan vinden. Ook ben je verantwoordelijk voor de dagelijkse opvang, ontwikkeling en verzorging van een groep kinderen. Dit betekent: Kinderen begeleiden •Je begeleidt kinderen, zowel in groepsverband als individueel. Interne bedrijfsvoering coördineren •Je functioneert als aanspreekpunt binnen De Kindercaravan. Profiel van de functie •HBO werk- en denkniveau Functiekenmerken •Multitasker, helikopterview, vernieuwend, inspirerend, zelfstandig, klantgericht, humor, commercieel, natuurliefhebber, sportief en flexibel, motivator. Bron: website De Kindercaravan / download 13 aug 2007 |
De oplossing in praktijk…
Kinderopvang Mundo heeft in maart 2007 haar eerste Kindercaravan geopend.
Het concept is in 2006 ontwikkeld. De caravan is ontworpen voor de opvang. Daarnaast is een pedagogische visie en organisatievorm ontwikkeld en beschikbaar voor de kopers. Na Schiedam worden in het najaar van 2007 in ieder geval caravans geplaatst in Amsterdam en Groningen.
Interesse in De Kindercaravan komt vanuit verschillende invalshoeken voort:
•Een beperkte vraag naar voor- en naschoolse opvang, waardoor een volledige groep in een aparte locatie niet haalbaar is. Dit is bijvoorbeeld aan de orde in kleine plaatsen / plattelandsgebieden.
•De wens om kinderen meer ruimte te bieden: aansluitende bij de aandacht voor sportiviteit, voorkomen bewegingsarmoede en gezondheid.
•De wens om niet direct tot de ontwikkeling van een opvangmodel te komen waar veel investeringskosten aan verbonden zitten. Opvang op / nabij basisscholen is nieuw, hoe ontwikkelt de vraag zich de komende jaren?
•Vanuit tijdelijke huisvestingsproblemen: een nieuwbouwlocatie met extra capaciteit die nog niet klaar is, een tijdelijke piek in het aantal leerlingen op school waardoor nog geen lokaal te onttrekken is van de onderwijsbestemming.
School en kinderen adopteren hun caravan
Het idee van De Kindercaravan om met de mobiele BSO een brug te slaan tussen onderwijs en opvang, lijkt met de eerste caravan goed gelukt te zijn, vertelt de projectmanager. Daar waar we zien dat kinderopvang en onderwijs de kat uit de boom kijken, konden we na de plaatsing opeens veel meer gerealiseerd krijgen in de betreffende school.
Zo wordt er meer mogelijke omtrent:
•Gebruik van opslagruimte op de school.
•Gebruik van het gymlokaal en de aula van de school.
•De caravan nodigt uit tot andersoortig spel in de pauzes van kinderen: een groep meisjes benut de balustrade om voorstellingen te geven, toneelstukjes in te studeren, enz.
Aandachtspunten bij de oplossing
•Deze BSO fungeert als één-pitter. Dit vraagt om het regelen van achterwacht, aandacht voor de begeleiding van groepsleid(st)ers en de opleidingseisen.
•De mogelijkheden om verschillende activiteiten aan te bieden aan kinderen zijn beperkt. Het BSOteam is klein. De Kindercaravan zou garant kunnen staan voor de opvang, waarbij verschillende activiteiten aangeboden kunnen worden. Door begeleiders van buiten, voor wijk en opvangkinderen. Samenwerking in een Bredeschoolnetwerk is goed voor te stellen, zodat kinderen aan verschillende activiteiten kunnen deelnemen.
•Zelfstandigheid van kinderen staat hoog in het vaandel. Dit vraagt om goede, specifieke afstemming met ouders en mogelijk 'verkeerstraining' zoals bijvoorbeeld zelfstandig fietsen.
•Om De Kindercaravan een gevarieerd activiteitenaanbod te laten bieden is samenwerking met lokale sport-, cultuur- en welzijnsinstellingen gewenst.
•Overleg in een vroeg stadium met gemeente en GGD alvorens u besluit om een caravan als opvanglocatie te gaan gebruiken.
