Natuur in de buitenschoolse opvang, project ‘de BSO Natuurlijk!’ voorziet in behoefte
Kinderen houden van buitenspelen, hutten bouwen en huisdieren verzorgen. Maar dit soort activiteiten - die vroeger heel gewoon waren - zijn schaars geworden. Internet en televisie verdringen het contact met natuur en buitenspelen in het groen is voor veel kinderen, zeker in verstedelijkt gebied, eerder uitzondering dan regel. Als tegenwicht brengen BSO’s gelukkig steeds vaker een activiteitenaanbod waarin contact met natuur een belangrijke plek in neemt. Het ontbreekt echter nogal eens aan verankering van het onderwerp in het pedagogisch beleid, de deskundigheidsbevordering en de dagelijkse BSO praktijk.
Project
JSO, expertisecentrum voor jeugd, samenleving en opvoeding en Veldwerk Nederland hebben in opdracht van het ministerie van LNV een tweejarig project opgezet dat natuur(beleving) in beleid en praktijk wil verankeren. Drie gemeenten in Zuid Holland en een gemeente buiten de provincie doen mee: Kern Kinderopvang (Zoetermeer), Kinderopvang Zon (Delft), H3O (Dordrecht) en Stichting Kinderopvang Leeuwarden. 
Het project ‘De BSO Natuurlijk!’draait inmiddels ruim een jaar. In dat jaar is onderzoek gedaan naar het belang en de rol van natuurbeleving voor 4-12 jarigen, zijn interviews gehouden onder sleutelpersonen en instellingen, vindt een studiereis plaats naar Engeland en is een druk bezochte werkconferentie gehouden. Ook zijn de samenwerkingsmogelijkheden verkend met vergelijkbare initiatieven. Zo werd met het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) onderzocht hoe ‘De BSO Natuurlijk!’ een plek kan krijgen binnen het natuurprofiel van het pedagogisch kader 4-12 jarigen.
Resultaten
De eerste projectresultaten zijn positief. Vanuit de BSO-sector is er veel belangstelling voor het initiatief. Het geïnventariseerde ontwikkelingspsychologisch en pedagogisch onderzoek toont het belang en de functie aan van natuur(beleving) voor kinderen van 4-12. ‘Groen’ blijkt goed voor de zintuiglijke, motorische, sociale en cognitieve ontwikkeling van jongeren en spelen in de natuur bevordert de gezondheid. Uit de interviews afgenomen onder o.a de GGD, BOinK en ROC’s blijkt dat het onderwerp sterk leeft bij belangenorganisaties, opleidingsinstituten, ouders en de centra voor buitenschoolse opvang zelf. De brancheorganisaties willen informatie verspreiden over het belang van natuurbeleving voor de BSO.
De studiereis naar Engeland heeft duidelijk gemaakt dat groene initiatieven binnen de kinderopvang veel baat hebben bij overheidsondersteuning, dat training en opleiding van managers en pedagogisch medewerkers een belangrijke randvoorwaarde is, evenals het ontwikkelen van een duidelijke visie op de plek van natuurbeleving binnen de BSO.
Maar ook is in het eerste projectjaar duidelijk geworden dat natuurbeleving in de buitenschoolse opvang vooral een kwestie is van gewoon doen! Wie klein begint kan - mits er inspirerende voorbeelden beschikbaar zijn - al snel een aantal positieve resultaten scoren die vervolgens de aanzet kunnen zijn voor een meer systematische aanpak van het onderwerp!
Training
Er bestaan voldoende praktische trainingen over natuuractiviteiten voor pedagogisch medewerkers. Over het implementeren en borgen van natuureducatie in het pedagogisch beleid van de BSO is echter nauwelijks informatie voorhanden. Om natuur(beleving) een permanente plek in de BSO te geven heeft JSO de training 'BSO Natuurlijk!' voor beleidsmakers en managers ontwikkeld . De basis voor deze training vorm o.a. de studiereis, werkconferentie en de interviews. De training bestaat uit vier dagdelen.
Inhoud:
- Visieontwikkeling met betrekking tot natuurbeleving in de BSO
- Pedagogische meerwaarde van natuurbeleving
- Analyse van sterktes, zwaktes, uitdagingen en bedreigingen
- Motiveren van collega's, ouders, derden
- Maken van een plan van aanpak
Momenteel wordt de training als pilot uitgevoerd. In het najaar is de training in het open aanbod beschikbaar.
Meer informatie
Wilt u meer informatie over het project of bent u geïnteresseerd in de training dan kunt u contact opnemen met: Marnix Vietor, projectleider JSO, T 0182 547747, E m.vietor@jso.nl.
