Risicojongere gebaat bij sterk sociaal netwerk
Jeugdgroepen die problematisch gedrag laten zien, zorgen voor overlast en onveiligheid in buurten. Uit het regeerakkoord en de brief die op 18 mei 2011 aan de Tweede Kamer is gestuurd, blijkt dat de aanpak van problematische jeugdgroepen landelijk prioriteit heeft. In het project 'Investeren in Jongeren' onderzoeken JSO en PJ PARTNERS welke rol sociale netwerken kunnen spelen bij het terugdringen van jeugdoverlast. De eerste resultaten van het project beginnen zich af te tekenen.
Jeugdgroepen: tegengaan van overlast en perspectief bieden
Problematische jeugdgroepen worden volgens de Beke-methodiek onderverdeeld in de categorieën hinderlijk, overlastgevend en crimineel. Om een indicatie te geven: er waren in Nederland in 2010 ruim 1000 hinderlijke jeugdgroepen, bijna 300 overlastgevende jeugdgroepen en 89 criminele jeugdgroepen. Het kabinet zet sterk in op het terugdringen van grensoverschrijdend gedrag van risicojongeren, individueel en in groepen. Voor de niet-criminele jeugdgroepen bestaat het huidige beleid vaak uit toezicht houden, het aanspreken van jongeren op hun negatieve gedrag en het nemen van repressieve maatregelen. Succesvolle alternatieven zijn ook voorhanden en liggen in de sfeer van:
- het binden van jongeren;
- het versterken van competenties;
- het bieden van perspectief.
Wat opvalt is dat er nog weinig analyses zijn gemaakt van de zogenoemde risico- en beschermende factoren in het sociale netwerk van de risicojongere, zoals leeftijdgenoten en bewoners uit buurt en wijk. JSO wil weten hoe een investering in deze netwerken de jongere kan helpen zijn leven weer op de rails te zetten.
Rol en functie van het sociale netwerk rond risicojongeren
Als jongeren geïsoleerd raken, bijvoorbeeld door problemen met school of werk, bestaat de kans dat hun blikveld versmalt tot de eigen jeugdgroep en de wijk. Leeftijdgenoten kunnen soms nog enig houvast bieden, maar ‘foute vrienden’ vormen ook een risico. Als zo’n situatie (te) lang duurt, lukt het de jongere niet meer om op eigen kracht aansluiting te vinden bij de maatschappij. De reguliere steun en hulp sluiten onvoldoende aan op wat jongeren in zulke omstandigheden nodig hebben. Jongerenwerkers kunnen dan helpen bij het hervinden van regie op het dagelijks leven. Coaching ‘op maat’ helpt de jongere de impasse te doorbreken en kan hun perspectief veranderen. In deze aanpak worden beschermende factoren in het netwerk versterkt en de beïnvloeding van de risicofactoren zoveel mogelijk beperkt. Zo wordt er onder andere voor gezorgd dat de jeugdgroep waar ze deel van uit maakten steeds minder de enige referentie vormt en andere perspectieven de overhand krijgen.
Kennis van de wijk
Naast ‘peers’ hebben ook ouders een cruciale functie. Maar om ‘binnen te dringen’ in de wereld van risicojongeren en hen echt te kunnen helpen, zijn kennis van hun sociale netwerk en de wijk waarin zij leven belangrijke voorwaarden. Niet alle ouders hebben dit inzichtelijk of zijn in staat dit op te pakken. Jongerenwerkers kunnen daarin een essentiële rol vervullen. Ze staan dicht bij de jongere, zijn ook buiten kantoortijden beschikbaar en hebben mogelijkheden jongeren toe te leiden naar stages en werkplekken.
Handreiking
In november gaan we met jongeren zelf in gesprek. Ook bevragen we gemeenten over de haalbaarheid van een netwerkaanpak als aanvulling op het reguliere beleid. De uitkomsten van het project worden ontsloten via een praktische handreiking voor gemeenten en instellingen.
Informatie
Lees meer over hinderlijke, overlastgevende en criminele groepen op de website wegwijzervoorjeugdenveiligheid.nl.
Contact
Wilt u meer informatie? Neem contact op met Marnix Viëtor, T 0182 547746, E m.vietor@jso.nl of met Theo van Wifferen, T 0182 547782, E t.van.wifferen@jso.nl.
