Kwaliteit verticale groepen: dat wat ertoe doet versterken!

Veel organisaties voor kinderopvang werken met verticale groepen. Vanuit verschillende overwegingen is hiervoor gekozen. Bijvoorbeeld om kinderen van verschillende leeftijden met elkaar in contact te laten komen, broertjes en zusjes in een groep te kunnen plaatsen of om jonge kinderen extra te stimuleren door de aanwezigheid van oudere kinderen in de groep. In praktijk blijkt dat organisatorische redenen vaak de overhand hebben bij de vorming van verticale groepen: kinderen hoeven niet door te stromen waardoor een betere bezetting te realiseren is.

Sinds maart 2010 werkt JSO aan het project 'Versterken kwaliteit verticale groepen'. We stellen in het project het werken in verticale groepen niet ter discussie: die zijn er gewoon! Wel willen we de nadelen zoveel mogelijk beperken en de voordelen versterken. Centrale vraag in het project is: 'Hoe kunnen we de pedagogische waarde van de verticale groep optimaliseren?'.

Het doel van het project 'Versterken kwaliteit verticale groepen' is kwaliteitsaspecten in kaart te brengen, specifiek voor verticale groepen. Op basis van deze factoren (wat doet ertoe?) ontwikkelen we instrumenten, waarmee organisaties zelf aan de slag kunnen om de pedagogische kwaliteit van hun verticale groepen te versterken.

Wat is een verticale groep?

In een verticale groep zitten kinderen van verschillende leeftijden samen in een groep. Er is sprake van een verticale groep op een kinderdagverblijf als er in de groep kinderen van 0 tot 4 jaar geplaatst worden: met in praktijk een leeftijdsverschil van twee jaar of meer.

Activiteiten

Sinds de start van het project zijn er de volgende activiteiten verricht:

  • Notitie
    De afgelopen maanden heeft JSO samen met de pilotorganisaties in kaart gebracht welke factoren specifiek de kwaliteit van de verticale groep bepalen. We deden literatuuronderzoek en voerden gesprekken met leidinggevenden en pedagogisch medewerkers van verticale groepen. Met deze informatie is een notitie opgesteld. De pilots bespreken deze in hun teams.

  • Quickscan
    Ook voeren de pilots in een verticale groep een zogenaamde quickscan uit. Elke pedagogische medewerker beoordeelt als het ware de kwaliteit van de omgang met kinderen, de mate van inspelen op verschillende ontwikkelingsgebieden etc. Deze analyse maakt duidelijk waar werk te doen is. Met een format voor een plan van aanpak gaat de leidinggevende samen met de pedagogisch medewerkers de slag om verbeterpunten te bepalen. De komende periode benutten we om deze materialen verder te verbeteren op basis van de ervaring van de pilots. Na afloop van het project zijn de materialen beschikbaar.

Specifiek verticale thema’s

JSO heeft in kaart gebracht welke factoren er nu werkelijk toe doen in de verticale groep. Spreken we over kwaliteit in de kinderopvang dan zijn veel aspecten van algemeen belang:

  • Is het opbouwen van een goede relatie en vertrouwen winnen van ouders specifiek voor verticaal? Veel ouders hebben er moeite mee hun kleine baby in een verticale groep achter te laten: "Wordt mijn kleintje niet overruled door de dreumesen?".
  • Is het specifiek voor verticale groepen of de pedagogische beleidsuitgangspunten zichtbaar zijn op de groep?
  • Kennis over ontwikkelingsniveaus: ook dat is een algemeen aandachtpunt in pedagogische kwaliteit.

Uiteindelijk heeft JSO de volgende onderdelen benoemd als specifiek bepalend voor de kwaliteit van de verticale groep:

  1. Visie en pedagogisch beleid: Waarom hebben we verticale groepen? Is de pedagogische meerwaarde helder en een uitgangspunt voor de praktijk? Afgeleid hiervan kan ook een goede leeftijdsopbouw genoemd worden.
  2. Beschikken over goede ruimte, inrichting en materialen: is de ontwikkelingsbehoefte van een kind in diverse leeftijden duidelijk? Heeft de organisatie haar ruimte, materialen (en activiteiten) afgestemd op deze ontwikkelingsbehoefte van het kind?
  3. Hebben de pedagogische medewerkers adequate kennis over het werken in de verticale groep? Te denken valt aan kennis over ontwikkeling, maar ook kennis hebben van het organisatietalent dat een verticale groep van een medewerker vraagt.
  4. Inspelen op (alle) kinderen: de kennis over de kinderen en de ontwikkeling van kinderen toe kunnen passen in praktijk. Met kinderen van diverse leeftijden een samenhangende groep maken, met de intentie dat elke kind aan zijn trekken komt. Het gaat nadrukkelijk om de kennis toepassen: het dagelijks inspelen. 
  5. Samenwerking, doelgericht handelen en organisatie op de groep: afstemming van omgang met kinderen en werkafspraken maken over de organisatorische zaken die de verticale groep met zich meebrengt. 
  6. Dagprogramma: structuur bieden, flexibel zijn, ontwikkelingsgericht werken voor elke leeftijd

Voor deze zes vraagstukken ontwikkelen we aanvullende instrumenten die we uittesten in de pilots. Ook willen we een dvd maken met beeldmateriaal over het omgaan met verschillende leeftijden in een groep, aandacht verdelen en inspelen op jong en oud samen. De dvd laat pedagogisch medewerkers nadenken over de eigen aanpak en inspiratie opdoenn voor verdieping van het werken op een verticale groep.

Breed beschikbaar

Het project 'Versterken kwaliteit verticale groepen' loopt tot en met juli 2011. Vanaf dat moment zijn alle resultaten en producten  beschikbaar voor het werkveld. We testen nu alle materialen uit in vijf pilotorganisaties:

  • Kinderopvang Bim Bam, Naaldwijk
  • Kinderdagverblijf De Kinderstal, Gouda
  • Kinderopvang Snoopy, Leimuiden
  • KDV de Walvis & KDV Joriaantje (Kinderopvang Octopus), Delft

We verwachten medio 2011 een symposium te organiseren om onze ervaringen te delen en de ontwikkelde kwaliteitsinstrumenten te presenteren. Hierover leest nu vanzelfsprekend meer in de volgende Kinderopvang Nieuws.

Meer informatie:

Over het project ''Versterken kwaliteit verticale groepen' zijn recent twee artikelen verschenen in de vakbladen, die u hieronder kunt downloaden:

Wilt u meer weten over het project, neem dan contact op met Jeanne van Berkel, projectleider, E j.van.berkel@jso.nl, T 0182 547845.


Deel deze pagina: 
Print Doorsturen Maak pdf