U bevindt zich hier:

Home | Activiteiten

Lekker buiten | gezond opgroeien in de buurt

Buiten zijn is goed, vooral voor baby's en jonge kinderen. Buitenactiviteiten in de natuur stimuleren de zintuiglijke ontwikkeling, de motoriek en geven bovenal plezier voor kind en ouder. Maar de natuur kan ook een oplossing zijn voor de dagelijkse opvoedingsvragen waar jonge ouders mee kampen: een plek om een teveel aan energie kwijt te raken. Of om gewoon samen leuke dingen te doen. Toch is het niet in elk gezin vanzelfsprekend naar buiten te gaan. En dat is jammer, want buiten zijn kost niets en geeft de opvoeding een positieve impuls.

Het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) onderkent het belang van buiten zijn en duurzaam en gezond voedsel. Daarom initieerde zij in 2010 het project 't Goede Groene Leven, waarbij pilotgemeente Leiden, via het CJG, folders en een kaartje met “bUITen in de buurt” uitdeelde aan ouders. Aan de hand van deze geslaagde pilot is een handreiking ontwikkeld. Met deze handreiking kunnen gemeenten, CJG's en consultatiebureaus 'lekker naar buiten' als waardevolle aanvulling toevoegen aan de reguliere opvoedadviezen.

Materialen

Het ministerie van EL&I stelt alle in de pilot ontwikkelde materialen gratis beschikbaar om zoveel mogelijk ouders te kunnen bereiken. U kunt hieronder de handreiking, de folder en een aantal rechtenvrije foto's downloaden. Zo kunt u de folder en de plattegrond met buitentips eenvoudig op uw lokale situatie afstemmen.

Voor meer informatie over 'Lekker groen' en de bijbehorende materialen kunt u contact opnemen met de projectleider 0-12 jarigen, programma Jeugd EL&I, Anja Roest, E a.j.roest@minlnv.nl.

Symposium

Op 31 mei jl. vond in Naturalis het symposium 'Lekker buiten | gezond opgroeien in de buurt' plaats. Zo'n 120 belangstellenden lieten zich inspireren ouders te betrekken bij de natuur en gezonde voeding. Het ministerie van EL&I presenteerde de handreiking en ontwikkelde materialen en tijdens het greendaten konden de deelnemers contact leggen met zeven 'groene' organisaties. Zo ontstond een waardevol netwerk van organisaties die ouders kunnen betrekken bij en informeren over de waarde van natuur en gezonde voeding voor de ontwikkeling van baby’s en jonge kinderen.

"Welke buitenactiviteiten zou u in uw buurt met jonge kinderen ondernemen?" Met die vraag aan de zaal opende de dagvoorzitter, Anouschka Laheij, het symposium. De zaal ging geanimeerd met elkaar in gesprek: "Naar het strand, duinen, bos, kinderboerderij, dierentuin. Of gewoon fietsen met het kind in een zitje voorop", waren enkele suggesties.

Graham Dusseldorp, projectleider 0 - 4 jarigen, ministerie van EL&I , lichtte toe wat EL&I met het project wil bereiken: "Toen ik zelf kinderen kreeg merkte ik hoe goed het was om met ze naar buiten te gaan. Als projectleider binnen EL&I wilde ik ervoor zorgen dat ouders, én hun kinderen, meer van de natuur konden genieten. Bijvoorbeeld door ouders op het consultatiebureau laagdrempelig informatie te geven, zodat ze zich bewust worden van de voordelen van de natuur en de keuze hebben om er gebruik van te maken. In Leiden is een pilot gestart, waarbij we de CJG's en consultatiebureaus hebben voorzien van een folder en kaartje met tips om in de eigen buurt naar buiten te gaan. Het zou mooi zijn als deze pilot in heel Nederland navolging krijgt". 

In een videoboodschap sprak directeur generaal van het ministerie van EL&I, mevrouw Annemie Burger, de zaal toe over het belang van onze relatie met voedsel en groen.




Wethouders Frank de Wit (Onderwijs, Sport & Milieu) en Roos van Gelderen (Jeugd, Zorg & Welzijn) van de gemeente Leiden vertelden vervolgens in een videoboodschap waarom de gemeente zo enthousiast was om mee te doen aan de pilot 't Goede Groene Leven. Leuke dingen doen in de natuur heeft een positieve invloed op kinderen en hun ontwikkeling. De pilot gaf ouders van hele jonge kinderen een stimulans om meer naar buiten te gaan op de vele bijzondere groene plekken die Leiden rijk is.




Nanda van Beest, beleidsadviseur Jeugd gemeente Leiden, heeft de pilot in Leiden begeleid. In Leiden bezoekt 98% van de ouders van 0-4 jarigen het consultatiebureau. Dé plek dus om ouders informatie te geven en te enthousiasmeren. De wijkverpleegkundigen deelden de folder uit en een, speciaal voor Leiden gemaakte, plattegrondje met alle bijzondere groene plekken in de buurt. Je merkt dat ouders, die voorheen naar het bos in Wassenaar gingen, door de tips op het kaartje nu met de kleintjes naar groene plekken in Leiden gaan. "Hoewel er geen wetenschappelijk onderbouwd onderzoek is gedaan merk ik dat de wijkverpleegkundigen enthousiast zijn. De focus binnen het consultatiebureau en het CJG ligt vaak bij problemen. Met dit project richten we ons op preventie; leuke dingen, waar ook ouders enthousiast van worden." 

Graham Dusseldorp: "In de handreiking wordt de Leidse pilot beschreven: het proces en de te maken keuzes. Het is geen blauwdruk, maar richtinggevend. Al het materiaal is gratis te gebruiken en toe te schrijven op de plaatselijke situatie." 

De pedagogische voordelen van buiten zijn overtuigen de wijkverpleegkundigen en pedagogisch medewerkers. Daarom wordt de komende periode de pilot ook aangeboden binnen de Leidse kinderopvang en peuterspeelzalen. Laura Minderhoud–van der Heijden, ortho- en klinisch pedagoog, heeft in het kader van de pilot onderzoek gedaan naar de pedagogische effecten voor jonge kinderen. In haar presentatie geeft ze aan dat buiten zijn inwerkt op vier verschillende ontwikkelingsgebieden:

  • lichamelijke ontwikkeling: beweging, obesitas, durf en zelfvertrouwen (stoer)
  • zintuigelijke ontwikkeling: ervaren van sensaties als warmte, wind, kleur en geur
  • sociaal-emotionele ontwikkeling: vanuit vertrouwen en veiligheid leert het kind 'natuurlijk' van de paden af te gaan, de ruimte te krijgen
  • creatieve ontwikkeling: het kind leert spelenderwijs te onderzoeken en ontdekken

Tot slot neemt prof. Jan Buijs, hoogleraar Management van Innovatie aan de Technische Universiteit Delft, Faculteit Industrieel Ontwerpen, de zaal mee in een ontdekkingstocht naar innovatie.Wat kan de natuur ons leren, wat is een natuurlijke manier van innoveren? Innoveren vraagt om toeval en verandering kost moeite; innovatie in de natuur is niet te sturen. Lekker buiten is een prima voorbeeld van 'Nederland innovatieland': spelen is leuk, leerzaam en doe je met elkaar. Kinderen ontdekken de natuur op natuurlijke wijze.

Workshops

Na de pauze waren er twee parallelsessies: workshops en greendaten. Tijdens de workshops ontwikkelden en deelden de deelnemers kennis over de betekenis en mogelijkheden van 'groen' voor opvoeden en opgroeien:

  • Hoe organiseer ik het binnen m’n gemeente? - Bernice Kobes, projectleider JSO

Gemeentelijke afdelingen (o.a. jeugd, natuur- en milieueducatie) en CJG’s (consultatiebureaus) hebben elkaar nodig om ouders en opvoeders bij groen te betrekken. Hoe zorgt u er als ambtenaar jeugd of NME voor de juiste collega’s en professionals mee te krijgen? Hoe enthousiasmeert u het CJG en maakt u de professionals deskundig? Bekijk de presentatie en drie foto's van de oefening 'waar gaat jouw groene hart naar uit?': foto 1, foto 2 en foto 3. Ook vindt u de resultaten van de werkvorm windhoos.  

  • Gemeenten en groene organisaties doen het samen - Louis Pronk, trainer JSO

In deze workshop leerden de deelnemers elkaars doelen kennen en deze te matchen met die van de ander (opvoeders versus groen). Daarnaast onderzochten zij welke stappen zij gaan zetten (of er gezet moeten worden) om tot goede samenwerking te komen.

Op coöperatieve wijze gingen de deelnemers aan de slag met het formuleren van overeenkomstige doelen voor de vertegenwoordigers van ‘groen’ dan wel ‘opvoeden’. Deze doelen zijn vervolgens met elkaar verbonden vanuit de gedachte: "wat kan ‘groen’ voor ‘opvoeden’ betekenen?". De laatste fase was het formuleren van stappen die men zelf kan of waarvan men wenste dat derden die zouden zetten om tot een goede samenwerking te komen. De diverse suggesties leest u in het overzicht. 

Of het lukt om ouders vanuit de CJG’s zover te krijgen dat ze met hun jonge kind de natuur opzoeken, staat of valt met effectieve communicatie. Deze workshop gaf de deelnemers inzicht in de wereld van marketing en communicatie. Bekijk de presentatie en maak zelf een stappenplan om effectief met ouders te communiceren over groen. 

 

Greendaten

'Greendaten' was een snelle wederzijdse kennismaking met zeven organisaties die kunnen uitleggen hoe groen kan bijdrage aan een gezonde en leuke opvoeding. Ontmoeten en verbinden om verrassende matches te maken. Een resultaat- en doelgerichte manier om een nieuw netwerk te starten.

  • Stichting KinderBoerderijen Nederland (SKBN)
    Een brancheorganisatie waarbij ruim 320 kinderboerderijen zijn aangesloten. De SKBN geeft advies en ondersteuning en behartigt de belangen van kinderboerderijen. Een belangrijk onderdeel is het Keurmerk Kinderboerderijen. Tevens stimuleert de SKBN kennisuitwisseling tussen kinderboerderijen, onder andere door de succesprojectendatabank, waarin ook specifiek en doelgroepgerichte activiteiten worden opgenomen.
  • Vereniging voor Natuur- en Milieueducatie (IVN) 
    Met 170 afdelingen door heel Nederland biedt IVN lokale expertise over echte natuurbeleving aan ouders en kinderen, bijvoorbeeld met de natuuroudercursus. Daarnaast ondersteunt en verbindt IVN netwerken van professionals op het gebied van communicatie, educatie & participatie. Zo kan IVN, met partners als Gemeenten voor Duurzame Ontwikkeling (GDO), de brug slaan naar het lokale ‘groene’ netwerk!
  • Verenigde Agrarische Kinderopvang (VAK)
    De omgeving van het agrarische bedrijf biedt een unieke kans voor kinderopvang op de boerderij. Door kinderen opvang te bieden in een omgeving waarmee zij op een vanzelfsprekende wijze in contact komen met de natuur en dieren wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan hun geestelijke, lichamelijke en sociaal-emotionele ontwikkeling. Op deze manier wil de VAK bijdragen aan de ontwikkeling van een stabiele, evenwichtige maatschappij van morgen!
  • Voedingscentrum
    Het Voedingscentrum, eerlijk over eten, geeft u graag uitleg over activiteiten voor (ouders van) 0 - 4 jarigen, gericht op de thema’s gezond en duurzaam eten. In onze activiteiten worden deze thema’s steeds meer in samenhang aangeboden. Een van de aandachtspunten bij jonge kinderen is de eerste kennismaking met eten. De basis van deze kennismaking is smaakbeleving. Tijdens het greendaten gingen we in op de ouderworkshop 'Smakelijke eters', die draait om het wennen aan nieuwe smaken.    
  • Staatsbosbeheer
    Staatbosbeheer heeft speelbossen aangelegd, waar kinderen welkom zijn. Veel kinderen hebben weinig groen in hun omgeving en juist natuur stimuleert vrij spel, het ervaren van vrijheid en avontuur en nodigt uit tot genieten. Onze speelbossen zijn aantrekkelijk voor het hele gezin: kleine kinderen kunnen spelen met water, zand en gras in het zicht van hun ouders. Voor oudere kinderen is er een avontuurlijker terrein waar ze zelf op ontdekkingstocht kunnen gaan.
  • Natuurmonumenten
    In het ‘groen’ zijn is goed voor de gezondheid van kinderen. Natuurmonumenten wil gezondheid en natuur dan ook meer in samenhang bezien. Bij Natuurmonumenten kunnen jonge gezinnen op allerlei speelse manieren de natuur beleven. Wat is er leuker dan met een schepnet in een poeltje kleine kriebelbeestjes vangen? Of een kabouterspeurtocht doen? Natuurmonumenten heeft door heel Nederland prachtige gebieden waar dat en nog veel meer mogelijk is.
  • NME-dienst van de gemeente Den Haag
    Al ruim 90 jaar ontwikkelt en realiseert de NME-dienst in Den Haag activiteiten voor diverse leeftijdsgroepen om ouders en kinderen bij de natuur te betrekken. Op dit moment besteden we veel aandacht aan de buitenschoolse opvang. Dit doen wij in nauwe samenwerking met o.a. Veldwerk Nederland. Daarnaast zitten we in een netwerk met andere NME-diensten.

Dossiers:Kinderopvang,Opvoedingsondersteuning,Centra voor Jeugd en Gezin,Jeugdbeleid


Deel deze pagina: 
Print Doorsturen Maak pdf