Gemeenten staan voor de uitdaging om de energietransitie ook voor minder kapitaalkrachtige inwoners aantrekkelijk te maken. Met ‘energie voor energie’ kan duurzame energie bereikbaar en betaalbaar worden met behulp van bewonersparticipatie.

Recent was ik aanwezig op een interessante bijeenkomst van het Landelijk Samenwerkingsverband Actieve bewoners over de energietransitie. Het bleek nog maar eens dat energietransitie zeker niet uitsluitend een technisch verhaal is. Uiteindelijk gaat het bij de energietransitie vooral ook om gedrag van mensen, op verschillende terreinen van voeding, gezondheid en duurzaamheid. Om draagvlak te krijgen voor de energietransitie wordt nog weleens verondersteld dat we grote groepen mensen moeten motiveren om mee te doen. Gemakkelijker en logischer is het om vooral aan te sluiten op de motieven  en capaciteiten van mensen om in actie te komen.

Geen geld en geen dak?

Er zijn vele huishoudens die vanwege verschillende oorzaken niet kunnen instappen in de energietransitie. Ze hebben niet de financiële middelen om zelf te investeren in individuele of collectieve voorzieningen. Of ze hebben simpelweg geen plek om bijvoorbeeld een zonnepaneel te plaatsen, omdat ze in een huurhuis (driehoogachter) wonen.

Het gaat om die groepen die niet profiteren van de economische groei en hun energiekosten zien stijgen. Het risico bestaat dat de energietransitie de tweedeling in de samenleving versterkt: energiezuinige en zelfvoorzienende groepen bewoners tegenover bewoners die hoge kosten houden en van dure leveranciers afhankelijk blijven.

Hoe profiteren?

Hoe kunnen we dan alle bewoners laten profiteren van de voordelen in de energietransitie? Dat kan bijvoorbeeld door te participeren in een lokaal opgezette energiecoöperatie. Een pand met een groot dakoppervlak of een braakliggend terrein wordt gebruikt voor zonnepanelen waar een hele buurt van kan profiteren. Als bewoners met met kleine bedragen kunnen deelnemen, wordt zonne-energie voor iedereen bereikbaar.

Energie voor energie

Om de bereikbaarheid van zonne-energie verder te vergroten voor minder kapitaalkrachtige bewoners kan een beroep worden gedaan op de ‘energie’ van mensen zelf. In dat systeem verwerven bewoners een aandeel in de energiecoöperatie door met hun eigen capaciteit, talent en motivatie iets te doen voor de buurt. Het gaat om taken die worden geïnitieerd door woningcorporaties, vrijwilligersorganisaties of welzijnswerk en die een collectief belang dienen.

energie voor energie
energie voor energie
Vouchers

Denk aan groenadoptie, deelname aan een E-team dat isolatiefolie aanbrengt in woningen, vrijwilligerswerk in een ontmoetingspunt, maatje zijn op school of voor een oudere. Met deze vrijwillige inzet en tijdsinvestering verdienen deelnemers vouchers en die gebruiken ze voor de aankoop van een aandeel in een collectief zonnepaneeldak.

Dan heb je als bewoner niks gekregen maar heb je het gewoon zelf verdiend. Dat geeft een gevoel van trots, gelijkwaardigheid, gemeenschappelijkheid en (buurt)betrokkenheid.

Praktijk in Den Haag

Het vraagt van de gemeenten een organisaties dat zij mensen de ruimte geven om hun energie in te zetten.  In Den Haag zijn we ermee aan de slag gegaan. Het gaat om het realiseren van:

  • Zo’n 160 zonnepanelen op het dak van een school;
  • De opbouw van een energiecoöperatie van bewoners die het zonnedak (en anderen in de toekomst) gaat beheren en participatie(aandelen) van bewoners mogelijk gaat maken;
  • Het werven van taken (tegen een vergoeding) bij gemeente, organisaties, bedrijven, VvE’s of woningbouwvereniging;
  • Het matchen van bewoners vanuit de wijk aan taken die zij met vrijwillige inzet kunnen doen en zo vouchers kunnen verdienen die in te wisselen zijn voor een aandeel zonnepaneel.

Een mooie opstap om mooie resultaten te boeken, met draagkracht en draagvlak van bewoners, waardoor ook mogelijkheden ontstaan om de energietransitie in de wijk te versnellen en/of op te schalen.

Vincent

“Energie voor energie” is een nieuwe manier van samenwerking tussen overheid, organisaties en bewoners en heeft tot doel de energietransitie voor iedereen bereikbaar en profijtelijk te maken. In deze plaat staat alles op een rijtje.

Meer weten? Neem dan contact op met Vincent Kokke

Deel dit artikel
Meer weten?

Contact Vincent Kokke

18 april 2019