In steeds meer wijken met relatief goedkope koopwoningen staat de leefbaarheid onder druk. De woningen zijn er vaak van mindere kwaliteit en de bewoners hebben niet altijd de middelen om ze te onderhouden. Wil je woningverbetering op gang brengen dan vereist dit dat je de behoeften van de eigenaren in beeld hebt en de communicatie daarop afstemt. Voor één van onze opdrachtgevers deden we onderzoek naar de capaciteit en motivatie van de woningeigenaren en hoe de gemeente daarop kan acteren.

De gemeente in kwestie vraagt om handvatten voor het verbeteren van de particuliere woningvoorraad. Hiervoor is meer inzicht nodig in de mate waarin woningeigenaren kunnen én willen investeren. Met andere woorden: Beschikken zij over voldoende kennis, kunde en kapitaal en zijn zij bereid investeringen te doen. Onze opdrachtgever vroeg ons onderzoek te doen onder leden van Verenigingen van Eigenaren (VvE) en individuele woningeigenaren in één van haar centrumwijken waar de fysieke kwaliteit van delen van de wijk achterblijft. Waar lopen eigenaar-bewoners tegenaan? Wat houdt hen tegen om in de woning te investeren? Welke beelden en ideeën hebben zij? Wat zou hen helpen? Samen met bewoners en gemeente komen we zo tot duurzame maatwerkoplossingen.

Wijkanalyse

De desbetreffende gemengde stadswijk kent een veelheid aan bouwstijlen, typen en bouwjaren (van voor 1970), maar ook een grote culturele diversiteit. In totaal zijn er zo’n 500 VvE’s in deze relatief kleine wijk (2650 woningen). Het veldwerk van ons onderzoek bestond uit een focusgroep (panelgesprek) en verschillende wijkbezoeken en straatinterviews met bewoners en sleutelfiguren waaronder de wijkagent en opbouwwerker. De uitkomsten zijn gebruikt voor het maken van een beknopte wijkanalyse en het verkrijgen van inzicht in het mobiliserend vermogen van de wijk gerelateerd aan sociaal economische factoren.

Kennis, kunde en kapitaal

In samenwerking met de gemeente werd een vragenlijst opgesteld die de woningeigenaren in het projectgebied konden invullen. De vragenlijst is onder zo’n 1500 woningen verspreid. De uitkomsten bieden inzicht in de verschillen in organisatie van onderhoud en beheer, tekortkomingen met betrekking tot kennis en kunde rond onderhoud en beheer en knelpunten met betrekking tot de beschikbare financiële middelen van particulieren en VvE’s. Ook bieden de uitkomsten inzicht in de investeringsbereidheid van de verschillende woningeigenaren.

Duurzame maatwerkoplossingen
Klik voor een grotere afbeelding

Op basis van de aangetroffen dimensies capaciteit en motivatie onderscheiden we vier groepen woningeigenaren: (zie voor de onderbouwing het verdiepende artikel: De vier typen woningeigenaren en hun aanpak)

  1. Koplopers (Zij kunnen een voorbeeldfunctie vervullen)
  2. Calculerenden (Zij investeren alleen indien dat rendement oplevert)
  3. Afhankelijken (Zij willen maar kunnen bv. vanwege gebrek aan kennis of middelen niet)
  4. Diffusen (Zij willen en kunnen niet, zijn “onzichtbaar”)
De rol van de gemeente

Om recht te doen aan de diversiteit van woningeigenaren en de aanwezige kennis en expertise in de wijk zo optimaal mogelijk te gebruiken, heeft JSO verschillende tactieken opgesteld en scenario’s uitgewerkt. Zo kunnen de koplopers een inspirerende rol spelen als ambassadeurs in de wijk. Voor de afhankelijken geldt dat zelforganisatie moet worden bevorderd. Met betrekking tot de calculerenden is activeren, handhaven en verleiden het devies. Bij de diffusen moet de focus vooral liggen op het faciliteren van ontmoeting en op het herwinnen van vertrouwen.

Lees het verdiepende artikel waarin we dieper ingaan op de vier typen woningeigenaren en welke verschillende beleidsinterventies de gemeenten kunnen inzetten.

Gaat u als gemeente aan de slag met het verbeteren van de particuliere woningvoorraad? Vindt u het belangrijk de behoefte van bewoners hierbij goed in beeld te hebben, zodat u beleidsinterventies daar op af kunt stemmen? Dan gaan wij graag in gesprek. Samen werken we aan duurzame maatwerkoplossingen op het gebied van particuliere woningverbetering. Neem voor meer informatie contact op met Vincent Kokke.

Deel dit artikel

De foto boven dit artikel is van FaceMePLS via Flickr.

Doel De gemeente wil handvatten voor het verbeteren van de particuliere woningvoorraad. Hiervoor deden we onderzoek gedaan naar de mate waarin woningeigenaren kunnen én willen investeren.

Onze Rol Onderzoek

Contact Vincent Kokke