Begin maart hebben 35 partijen en minister Hugo de Jonge zich via een ouderenpact verbonden aan een vernieuwende en geïntensiveerde samenwerking. Met het pact komen tal van partijen, waaronder gemeenten, verzekeraars, zorgverleners en maatschappelijke partners in actie voor betere ouderenzorg. In Dordrecht ondersteunt JSO eenzelfde proces en zijn er al veel inspirerende voorbeelden te vinden.

Het pact is een reactie op de toenemende vergrijzing en maatschappelijke onrust over de kwaliteit van de ouderenzorg en de ambities op het gebied van Langer Thuis. Steeds meer ouderen wonen tot op hoge leeftijd in eigen huis. Nu al zijn er 1,3 miljoen 75-plussers, maar in 2030 zijn dat er al 2,1 miljoen. Speerpunten van het pact zijn een kwaliteitsimpuls voor verpleeghuizen, het bestrijden van eenzaamheid en het verbeteren van de zorg thuis voor ouderen. Deze doelen kunnen alleen gerealiseerd worden wanneer thuiswonende ouderen worden betrokken. Daarnaast moet er naast familie en partner een stevig netwerk in de wijk aanwezig zijn.

Informatie ophalen in de wijk

Veel senioren willen prettig, gezond, zelfstandig kunnen wonen, met zingeving en sociale contacten. Om te ontdekken wat senioren daarvoor nodig hebben zijn gesprekken op wijkniveau een goed startpunt. Door dialoog en een participerende aanpak wordt de vraag en situatie in kaart gebracht. Wat is er al, wat werkt goed en wat kan beter? Wat kunnen professionals, vrijwilligers, maar ook ondernemers en sportverenigingen in de wijk voor ouderen betekenen?

De vraag ophalen kan door persoonlijke interviews, maar bijvoorbeeld ook met behulp van verbindingsbijeenkomsten. Hier kunnen senioren en mantelzorgers hun ervaring inbrengen. Daarnaast is er ruimte voor nieuwe ideeën én initiatieven die bijdragen aan een sterker netwerk voor ouderen. Zo ook in Dordrecht. In deze gemeente ontstond een vraag op lokaal niveau die van hetzelfde karakter is als de opgave van het ouderenpact. ‘Creëer samen een breed netwerk waarin allerlei partijen iets kunnen betekenen, zodat ouderen zo lang mogelijk prettig en gezond thuis kunnen wonen’.

Actieve ondernemers en sportverenigingen

Vanuit de gemeente en maatschappelijke partners is het afgelopen jaar samen met professionals, vrijwilligers, mantelzorgers en ouderen gewerkt aan een integrale aanpak in de Dordtse wijken en een goede infrastructuur. Dit begon door elkaar te leren kennen en in te zetten op een goede samenwerking. Samen werden voorzieningen en ontmoetingsplekken in de nabijheid van senioren ontwikkeld en verbeterd, zodat de mogelijkheden om mee te doen blijven toenemen. Ook ondernemers en sportverenigingen zijn actief geworden. Zo biedt een fysiotherapiepraktijk naast een valpreventietraining ook de gelegenheid om samen een kop koffie te drinken en elkaar te ontmoeten. Een ander voorbeeld is de korfbalvereniging die op maandag een inloop organiseert voor mensen die hun geheugen fit willen houden.

Deze laagdrempelige initiatieven zijn aanvullend op een ontmoetingscentrum of dagbehandeling, zoals het Alzheimer- of mantelzorgcafé. Ouderen kunnen hier, onder het genot van een versnapering, terecht voor ontmoeting, advies en ondersteuning.

Het gaat niet alleen om directe ondersteuning, ook vroeg-signaleren en tijdig doorverwijzen is van groot belang en wordt meegenomen in de integrale aanpak. Zo heeft de plaatselijke supermarkt zijn medewerkers laten trainen, zodat zij klanten met (beginnende) dementie beter kunnen herkennen en assisteren. Bij situaties van beginnende dementie is dit soort ondersteuning, juist op de plekken waar zij er ‘alleen voor staan’, niet onbelangrijk. Zo blijkt: een fijnmazig netwerk waar de wijk en ook de vrijwilligersorganisaties, actieve bewoners en ondernemers onderdeel zijn van een integrale aanpak ‘langer thuis’ kan zo maar eens het antwoord zijn op de ambities van het rijk.

Samenwerking met JSO

JSO begeleidt gemeenten en samenwerkingspartners bij het ontwikkelen en vormgeven van beleid zodat bijvoorbeeld kwetsbare ouderen prettig thuis kunnen wonen. Dit doen wij met alle betrokkenen, zodat een stevig draagvlak ontstaat in de uitvoering. Van visievorming en beleidsontwikkeling tot procesbegeleiding bij het ontwikkelen van fijnmazige netwerken in de wijk of een plan van aanpak voor de vorming van bijvoorbeeld woon-servicegebieden: alles is mogelijk. De fysieke ruimte speelt hier ook een belangrijke rol, want voor prettig langer thuis wonen is een fijne, veilige en gezonde leefomgeving net zo belangrijk. Neem voor meer informatie contact op met Lydia Meijerink.

Deel dit artikel

Foto: © Richard van der Woude / Nationale Beeldbank