“Ik heb de indruk dat het hele idee van inwoners mee laten doen al weer op z’n retour is. Het was een hype, we hebben eraan mee gedaan, maar het werkt niet”, aldus een beleidsadviseur van een gemeente die ik recent sprak. Alles in mijn lijf verzet zich tegen deze gedachte.

De transformatie heeft participatie van inwoners op de agenda gezet bij gemeenten en maatschappelijke organisaties. In verschillende proeftuinen vanuit Kwaliteit van de Samenleving hebben we geëxperimenteerd met andere rollen en posities van inwoners. Inwoners hielpen gemeenten met beleidsvorming en -uitvoering. De ervaringen en meningen hierover zijn heel wisselend: van heel positief en vernieuwend tot ronduit teleurstellend.

Creativiteit en betrokkenheid

Zelf behoor ik duidelijk tot de positivo’s. Ik geloof erg in de kracht van de mensen om wie het gaat. En dan bedoel ik niet eenmalig iemand bevragen tijdens een inspraakavond en het daarbij laten. Nee, participatie van inwoners is een onmisbare schakel om transities in het sociaal domein succesvol door te voeren. Denk aan beleids- en methodiekontwikkeling en aan de uitvoering hiervan. Het gaat om interactie.

Bijvoorbeeld een beleidsadviseur in gesprek met ouders in een wijk of jongeren in gesprek met hulpverleners. Luisteren naar elkaar, horen wat er gezegd wordt, verbindingen tot stand brengen en gezamenlijk, vanuit kansen, invulling geven aan de vervolgstappen. Iedere betrokkene, of het nu een ouder, jongere, sportcoach, professional, beleidsmaker of wethouder is, vervult daarin een waardevolle rol. Bij elkaar leidt het tot een gekleurd palet van meningen, behoeften en ideeën die aanzetten tot verbeteringen in beleidsontwikkeling en -uitvoering. En tot draagkracht.

Niet vanzelf

Dat het niet vanzelf gaat en voortdurend vraagt om creativiteit en betrokkenheid, is mij in de afgelopen jaren duidelijk geworden. Ook ik ben door schade en schande wijs geworden en heb ervaren dat participatie van inwoners niet vooraf planmatig te organiseren is. Niet met inwoners, maar ook niet met gemeenten en maatschappelijke organisaties. Maar ik heb ook ervaren dat er prachtige gedragen resultaten zijn. Mits het beoogde doel duidelijk is en er ruimte is om de route en het tempo gezamenlijk in te vullen. Dat is de kracht van de participatie van de mensen om wie het gaat.

Tegen de eerder genoemde beleidsadviseur heb ik gezegd dat participatie van inwoners geen tijdelijk hype maar een structurele verbetering is. Het gaat niet altijd gemakkelijk en zeker niet vanzelf. Een andere manier van werken vraagt tijd en investering, maar dan gebeurt er ook iets!

 

Meer weten?

Wil je meer weten of een brede blik op mijn ideeën en ervaringen bel of mail me dan; Bea Houwers, 06-34949929, b.houwers@jso.nl.

Deel dit artikel