“Wonen in de wijk vraagt om een gevarieerd arsenaal aan woonvarianten om maximaal tegemoet te komen aan de verscheidenheid aan woonwensen van kwetsbare mensen.” In 2015 noteerde de commissie Dannenberg het al en inmiddels zijn gemeenten en maatschappelijke organisaties druk bezig met de implementatie van dit advies. JSO ondersteunt hen steeds vaker bij de zoektocht en ontwikkeling van nieuwe manieren van wonen. Hierbij focussen we op de potentie en kracht van de wijk en innovatie op het gebied van begeleiding, samenwerken en sociaal ondernemen.

In Leiden ondersteunt JSO drie organisaties in jeugdhulp en  maatschappelijke opvang bij het samenstellen van een businesscase voor een beschermd wonen-light concept. In verschillende bijeenkomsten, waar operationele- en beleidsmedewerkers wisselend aansluiten en input leveren, krijgt het plan steeds meer vorm. Ook de toekomstige bewoners zijn bij het ontwerpproces betrokken. Doel is om maatwerk te bieden voor die bewoners die eigenlijk op zoek zijn naar een woonvorm op maat tussen Beschermd Wonen (BW) en zelfstandig wonen in.

De kracht en kansen van de wijk

Bijzondere woonvormen staan bij voorkeur midden in de wijk. Niet alleen is dit een belangrijke stap als het gaat om inclusie: de wijk en haar inwoners spelen een belangrijke rol in de weg naar zelfstandigheid. Dit werkt indirect, bijvoorbeeld doordat er een sociaal netwerk wordt opgebouwd in de wijk. Maar het werkt ook direct, wanneer bewoners (vrijwilligers)werk krijgen in de wijk. Denk dan aan klussen voor buurtgenoten of een baan bij een lokale onderneming. Een andere manier is dat er een sociale onderneming (zoals een kringloopwinkel, een sociaal ophaalpunt van pakketjes of een buurtrestaurant) in de wijk wordt opgezet. Dit voorziet in dagstructuur en  draagt bij aan het leren van nieuwe vaardigheden. De grootste winst is het beroep dat er wordt gedaan op wat iemand wél kan, op talent en kracht. Dat is de sterkste herstelfactor op weg naar participatie en zelfstandig wonen.

Een keten van vertrouwen

Mooie ambities en innovatieve woonconcepten kunnen alleen werkelijkheid worden wanneer partijen van allerlei domeinen effectief samenwerken. Zorgorganisaties en woningcorporaties zijn ideale partners om samen te werken voor nieuwe woonconcepten. Tegelijkertijd merken we dat sommige corporaties terughoudend zijn: zij draaiden in het verleden vaak op voor hoge huurachterstanden en extreme overlast. De eerste stap voor het ontwikkelen van een nieuw woonconcept is dan ook een open gesprek met allerlei partners. Hier zal er ruimte zijn voor twijfel en discussie, om zo gezamenlijke doelstellingen en duidelijke afspraken te maken. Denk bijvoorbeeld aan een combinatie van de Woonladder, met ‘treden’ die staan voor een toenemende mate van zelfstandig wonen, en de mogelijkheid van voorwaardelijke huurcontracten. Uiteindelijk ontstaat er een stevige samenwerkingsketen, gebouwd op vertrouwen.

Een keten van kracht

Naast de geïnstitutionaliseerde partijen zijn cliënten en buurtgenoten onmisbare samenwerkingspartners. Zij denken vanaf de start mee en helpen bij het opzetten en ontwikkelen van de woonvorm. Het gesprek is mét hen in plaats van over hen en daarbij ligt de focus op wat hun talenten zijn en hoe dat bijdraagt aan de sociale kwaliteit van de woonomgeving. Niet de kwetsbaarheid is bepalend maar het appèl op elkaar om naar vermogen bij te dragen en empathie om te zetten in werkelijke solidariteit in de gemeenschap.

Samenwerken met ervaringsdeskundigen valt daar ook onder en vergroot de kans op een succesvol project.  Ervaringsdeskundigen kunnen tips aandragen, fungeren als ‘kritische ogen’, maar kunnen ook bijdragen in de vorm van begeleiding die ook in het pand woont, of door hun stimulerende rol in het contact leggen met de wijk en organiseren van activiteiten in de buurt. Niet zelden geven cliënten aan in ervaringsdeskundigen een ‘gelijke’ te zien, iemand die hen begrijpt en aansluit bij hun behoefte.

Samen aan de slag

In 2020 is elke gemeente verantwoordelijk voor  de maatschappelijke opvang en het beschermd wonen. Hier, in 2018, is het moment om nieuwe, inclusieve woonconcepten in de wijk verder te ontwikkelen aangebroken. Het is een kans voor alle betrokkenen om vanuit een gezamenlijke visie de krachten te bundelen. Om zo op weg te gaan naar plezierige, veilige wijken die voldoen aan de verschillende woonwensen van de bonte verzameling aan mensen in onze samenleving.

Wij zijn constant bezig met het uitbreiden van ons netwerk en kennis op het gebied van wonen, innovatie en zorg & welzijn. Heb jij een inspirerend idee, project of wil je zelf meer weten over onze visie en expertise op dit gebied, stuur Jeanette v.d. Meer of Vincent Kokke dan een bericht!

Deel dit artikel