Prettig wonen in een fijne wijk die ons stimuleert om mee te doen in de samenleving; dat willen we allemaal. Toch? Grote groepen mensen verkeren in minder gunstige omstandigheden. Met de nieuwe Omgevingswet op komst wordt gestreefd naar “een veilige en gezonde leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit ter vervulling van maatschappelijke behoeften”. Van overheden krijgt JSO daarom steeds vaker de vraag om te helpen met inclusieve gebiedsontwikkeling. Wat betekent dat eigenlijk?

Inclusie gaat om willen, kunnen en mogen meedoen in de samenleving. We kunnen er met een gerust hart vanuit gaan dat de meeste mensen graag meedoen en van betekenis willen zijn. Lastiger is dat veel mensen niet mogen meedoen, dan gaat het om uitsluiting. Dit artikel gaat over het scheppen van de omstandigheden in de fysieke leefomgeving zodat mensen daadwerkelijk kunnen meedoen.

Inclusieve stad

Momenteel staat het concept ‘de inclusieve stad’ op de agenda van veel overheden, ook in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen of beheer. Er zijn zelfs City Deals op ontwikkeld die zich richten op ondersteuning in relatie tot het sociaal domein, waar al jaren aan sociale inclusie wordt gewerkt. De vraag hoe je een inclusieve wijk als ruimtelijke randvoorwaarde voor inclusie kan ontwikkelen, komt nu steeds pregnanter naar voren.

Toegankelijke, drempelloze voorzieningen zoals scholen, bushaltes en zorgvoorzieningen staan daarbij vaak centraal. Maar ‘meedoen’ gaat om meer dan toegankelijkheid voor mensen met een lichamelijke beperking. Het gaat bijvoorbeeld om werkgelegenheid, de mogelijkheid om andere mensen te ontmoeten of te kunnen bewegen als je geen geld voor de sportschool hebt. Om een sociaal veilige omgeving zodat kwetsbare mensen tóch de deur uit durven. Of woonzorgconcepten zodat mensen langer thuis kunnen wonen.

Betrekken bewoners

Voor de Omgevingsvisie van de provincie Zuid-Holland verkent JSO momenteel hoe zij, als ‘tweede’ overheid vanuit hun ruimtelijke kerntaken bij kan dragen aan sociale inclusie. Een ander voorbeeld is dat wij met de gemeente Den Haag onderzoeken welke ‘omgevingswaarden’ relevant zijn om sociaal-maatschappelijke doelstellingen te helpen realiseren via een inclusieve omgeving.

Een ander perspectief voor inclusieve gebiedsontwikkeling is het betrekken van inwoners bij de start van het proces: van inspraak achteraf naar samenspraak vooraf. JSO maakt het, met haar grote netwerk en jarenlange ervaring in het sociaal domein, mogelijk om hier ándere groepen mensen bij te betrekken. Kwetsbare groepen mensen en mensen die je anders niet hoort of ziet. Maar die, net als wij, graag prettig wonen in een fijne wijk die ons stimuleert om mee te doen in de samenleving.

Interesse in de aanpak van JSO voor inclusieve gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op met Vincent Kokke.

Deel dit artikel