Ouders zijn onmisbaar bij de preventie van strafbaar gedrag van kinderen en jongeren. Toch hebben veel ouders het gevoel dat ze aan de zijlijn staan zodra hun kind in aanraking komt met het jeugdstrafrecht. Om hier gehoor aan te geven hebben verschillende partijen in de justitieketen samengewerkt aan oplossingen waarbij ouders een centrale rol krijgen.

Geïnspireerd door de grote veranderingen in het sociaal domein vroeg JSO zich af in hoeverre er in het jeugdstrafrecht mogelijkheden zijn om een nadrukkelijker beroep te doen op de eigen kracht van ouders. JSO heeft daarom in 2016 met de Raad voor de Kinderbescherming, de politie, het Openbaar Ministerie, de Jeugdbescherming, een aantal gemeenten en Halt de mogelijkheden verkend om ouders vroegtijdig en effectief te betrekken vanuit de justitiële keten. Halt was een van de eerste partijen die aangaf hiermee ook daadwerkelijk te willen experimenteren en hiertoe een aanvraag deed bij het ministerie van Justitie & Veiligheid.

Ouders aan Zet en Halt

Sinds april 2017 loopt het project ‘Ouders Aan Zet tijdens de Halt-straf’ (OAZ) waarbij JSO Halt ondersteunt door middel van ontwikkeling, training en advies. OAZ is een alternatieve procedure binnen Halt waarbij ouders direct worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid ten aanzien van hun kind en de belangrijke rol die zij hebben om hun kind te helpen om te stoppen met het overlastgevende en criminele gedrag. Ouders krijgen de kans zelf een plan te maken om herhaling van het strafbare gedrag van hun kind te voorkomen. Zij weten immers vaak het beste wat hierbij wel en niet zal werken.

Nieuwe tools

Samen met Halt zijn tools voor ouders ontwikkeld die ouders zelf thuis kunnen gebruiken. Zo is er bijvoorbeeld een kaartspel gemaakt waarmee ouders en kind zelf een ‘delictanalyse doen’. Ouders bepalen zelf met hun kind wat nodig is, bijvoorbeeld ‘nee’ leren zeggen tegen zijn vrienden of toch een sportclub zoeken voor woensdagmiddag tegen de verveling. Aan de andere kant kan er ook uitkomen dat ouders meer opvoedsteun willen. Dat kan dan in de buurt gevonden worden. Voor de Halt-medewerkers betekent dit dat de opvoedende kant van het corrigeren van het gedrag bij de ouders komt te liggen. De ouders zijn in regie: Halt motiveert en steunt de ouders. In de pilot werden de Halt-medewerkers getraind en begeleid door JSO.

Opbrengsten

Ouders aan zet infographicHalt heeft binnen de gemeenten Gouda, Den Haag en Rotterdam geëxperimenteerd met deze aanpak en inmiddels zijn 70 trajecten afgerond. JSO heeft de pilot onderzocht en het bleek dat 82% van deze trajecten positief zijn afgerond. Onderzoeker Sophie de Valk: “Een van de belangrijkste opbrengsten van deze aanpak was dat zowel jongeren, ouders en Halt-medewerkers zagen dat ouders en jongeren met elkaar in gesprek gingen over onderwerpen die ze anders niet zouden bepreken. Dit is een mooie uitkomst, omdat ouders alleen een rol kunnen spelen in het voorkomen van strafbaar gedrag als ze ook weten wat er speelt in het leven van hun zoon of dochter. Daarnaast gaven ouders aan zich erkend en gehoord te voelen door de aanpak.” Resultaten uit het onderzoek zijn gepubliceerd in de infographic Ouders Aan Zet in de Halt-straf.

Vervolg

De pilot bleek een groot succes. Halt heeft al besloten door te willen gaan met OAZ en wil het komend jaar de methode aanbieden aan alle Halt-medewerkers. Daarnaast heeft JSO de ambitie om het concept Ouders Aan Zet door te ontwikkelen voor andere partijen in het jeugdstrafrecht, bijvoorbeeld in samenwerking met de jeugdofficier of jeugdreclassering.

Resultaten van de evaluatie vindt u in de infographic Ouders Aan Zet in de Halt-straf (pilot 2018)

Wilt u meer weten over Ouders Aan Zet of heeft u een goed idee voor een vervolg van deze pilot? Neem contact op met Nita van Veluwn.van.veluw@jso.nl, 06 3494 9919. De foto bij dit artikel is gemaakt door Hans Molenaar. De mensen op deze foto zijn modellen.

Deel dit artikel