We zijn er maar druk mee in het sociaal domein: oplossingen bedenken voor eenzaamheid. Maar behalen we wel voldoende effect, of anders gezegd: welke werkwijze werkt nu echt? JSO pleit voor een moment van bezinning in de huidige drukte rondom eenzaamheid. Het fenomeen behoeft een gecoördineerde, integrale en vooral persoonlijke aanpak, met een focus op kracht in plaats van zorg. In dit artikel leggen we uit waar te beginnen.

De eerste prioriteit is een gedeelde visie formuleren met alle betrokkenen (inclusief de inwoner) en een overzicht van het bestaande aanbod van hulp en ondersteuning. In het veld zien we dat veel organisaties, met alle goede bedoelingen ten spijt, vanuit eigen perspectief bedenken wat er moet gebeuren om het probleem eenzaamheid op te lossen. Zo ontstaat vaak een wildgroei aan activiteiten. Het onbedoelde gevolg is dat er geen overzicht is van alle interventies en dat er mooie kansen blijven liggen op het gebied van samenwerking en samenhang.  Daarnaast is een deel van de inwoners die zich vaak eenzaam voelen nog onvoldoende in beeld. Hetzelfde geldt voor effectieve strategieën om hen te bereiken.

Sterke gemeenschap als antwoord op eenzaamheid

Een belangrijke voorwaarde voor een succesvolle aanpak is een gemeenschap die met elkaar in verbinding staat. Denk aan een buurt waarin individuele mensen en formele en informele organisaties gezamenlijk verkennen wat zij kunnen en willen bijdragen aan een gezonde en veilige omgeving. In zo’n situatie is sprake van een gemeenschap die vanuit de samenwerking haar inwoners in kwetsbare omstandigheden steeds meer kan ondersteunen.

Een goed voorbeeld is de integrale aanpak in Dordrecht, waar ook  niet vanzelfsprekende partners (zoals sportverenigingen en culturele instellingen) hun werkwijze en aanbod aanpassen voor ouderen en in verbinding staan met andere partners in de wijk. Het bereik en de samenwerking tussen nieuwe partners groeit en de doelgroep komt steeds beter in het vizier.  Bovendien worden ook vrijwilligers en mantelzorgers ontlast en ondersteund door de sterker wordende gemeenschap.

Van zorgvraag naar eigen kracht

Voor een effectieve gemeenschap pleitten we voor de benadering die is gestoeld op de theorie van positieve gezondheid van Machteld Huber. Niet de beperkingen, aandoeningen of het zorgaanbod staan centraal, maar het welbevinden, de zingeving en leef-plezier. Om gemeenschappen te ondersteunen om tot een aanpak te komen werkt JSO bijvoorbeeld met inclusieve tafels of actieonderzoek aan de hand van interviews en wijkgesprekken. Een ander voorbeeld is ‘Mi Mekaore’, een consortium van vrijwilligers en maatschappelijke organisaties in Dirksland. Zij werken aan een sterke gemeenschap waar mensen naar elkaar omkijken. Dit leidde o.a. tot een actieplan rondom preventie en vroegsignalering.

Deze voorbeelden laten zien dat een sterke gemeenschap bijdraagt aan de aanpak voor urgente problemen in het sociale domein. Eenzaamheid is er daar één van, net zoals armoede en psychosociale problemen dat ook zijn. Voor elk van deze uitdagingen pleiten wij voor bezinning (wat is nu het ‘probleem’ dat we bestrijden en wat is de stand van onze gemeenschap?) en actie (wat is er mogelijk in de gemeenschap, wat hebben inwoners nodig en hoe zetten we ambitie om in daden?). Alle ingrediënten van de oplossing zijn er al, soms hebben zij alleen het juiste duwtje nodig om tot wasdom te komen. Beginnen dan maar?

“Hoe ontwikkelen we in de wijk een sterkere gemeenschap?”, “We willen een stevig samenwerkingsverband in onze gemeenschap, inclusief een actieagenda!”, “Help ons alle vormen van eenzaamheid in kaart te brengen.” In gesprek met maatschappelijke partijen krijgt JSO steeds meer vragen rondom eenzaamheid. Samen met de mensen om wie het gaat pakken wij deze vraagstukken op en werken we met betrokkenen aan een effectieve aanpak. Meer weten? Onze adviseurs vertellen er graag meer over! Neem contact op met Lydia of Jeanette.

Meer informatie

Contact Lydia Meijerink

Deel dit artikel